Amatör Astronomi Hızlı Başlangıç Kılavuzu

Yıldızlarla İstenen Objeleri Bulma Alıştırmaları

Ed Anderson – Haziran 2018

Zevkli astronomi hobisine hoş geldiniz. Bu kılavuzun amacı, bazı temel becerilerde ustalaşırken, gökyüzünü öğrenmeye başladığınızda ve sunduğu şeylerin tadını çıkarırken başarılı olmanıza yardımcı olmaktır. Bunu kendi başınıza yaparken, daha çabuk deneyimlerinizin başarılı olabilmesi ve hızlı bir şekilde ilerleyebilmeniz için sizi daha deneyimli bir kişiyle birlikte çalışmaya teşvik ediyorum. Mümkünse yerel bir astronomi kulübü bulun veya bir astronoma ulaşmaya çalışın. Ayrıca, astronomi arkadaşlarla daha eğlenceli, en azından öyle olduğunu düşünüyorum.

Dürbünler Teleskoplara Karşı

Çoğu insan astronomi ile teleskopları ilişkilendirirken, dürbün ile astronomiye daha kolay bir giriş yapılabilir, çünkü zaten birçok evde bulunan aparatlardır. Daha sonra konuşacağımız yıldızdan yıldıza geçerken, 7X35, 8X40 veya 10X50 büyütme oranlarına sahip dürbünler bu işler için kullanılabilir. Ancak, bunlar elbette teleskopla da yapılabilir.

Gökyüzündeki belli başlı belirleyiciler örneğin genellikle parlak yıldızların yerlerini belirlemeyi öğreneceksiniz. Aradıklarımızı bulmak için yıldızdan yıldıza atlamanın yanı sıra görüş alanlarının mesafesini ölçmenin yolunu öğreneceksiniz.

Eğer hem dürbün hem de teleskop varsa, önce dürbünle hedefleri bulmayı denemenizi öneririm. Aynı hedefleri bulmak ve görünüşlerini karşılaştırmak için teleskopunuzla daha sonra geri dönebilirsiniz. Hedeflerin bazıları dürbünlerde daha iyi görünür ve bazıları da teleskopun yüksek büyütmesinden yararlanır.

Bu noktadan itibaren dürbün kullandığınızı varsayacağım. Adımlar aynı. Şahsen, teleskop kullanmayı planlasam bile çoğu gözlem oturumuna dürbünle başladım. Genelde yıldız atlamalarımı teleskoptan önce dürbünümle yaparım.

“Yıldız atlaması – Star hop” terimini birkaç kez kullandım. Tanımlayayım. Yıldız sıçraması, arabayla seyahat ederken yol tarifi gibidir. Önce bir yerden başlarsınız, derken sonra başka bir yere varıp oradan dönersiniz. Çoğu seyahat bir çok dönüş içerir. Yıldız atlaması da böyledir. Genellikle kolayca tanımlanabilen parlak bir yıldızdan başlayacak ve daha sonra görmek istediğiniz şeye ulaşmak için adımları, sıçramaları takip edeceksiniz. Herhangi bir araba yolculuğunda olduğu gibi, yol boyunca manzara izlemeyi de unutmayın. Her yerde seyredecek harika şeyler var. Daha fazla detay okumak için Uzayda Bir Nesneyi Bulmak – Yıldız Sıçraması yazımızı okuyabilirsiniz.

GoTo (bilgisayarlı) kundaklı bir teleskopunuz varsa, çoğu hedef için M (Messier) veya NGC (Yeni Genel Katalog) isimlerini verdim, böylece onları kontrol panelinize girebilirsiniz. Ancak işlemler dürbün veya normal bir teleskop olduğu varsayımıyla yapılmaktadır.

Bahsettiğim şeylerin bazıları yıldızlardır. Bunlar tanınabilir bir şekil oluşturan yıldız koleksiyonlarıdır. Örnek olarak yaz üçgeni, büyük kepçe, Orion’un kemeri veya elbise askısı olabilir. Bunlar takımyıldızı değil, kolayca tanınabilecek yıldız gruplarıdır.

Birçoğu hedeflediğimiz yıldız kümesini veya parlak yıldızı tanımanıza yardımcı olacak bilgiler için birçok bağlantı ekledim. Bu bağlantılar, onları nasıl bulacağınızı ve onları bulduğunuzda nasıl görünebileceklerini anlamanıza yardımcı olabilir.

Yön ve Zaman – Önemli

Bu kılavuzdaki yönleri nasıl anlattığımı anlamanız önemlidir. Okuyucumun teknik konulara aşina olmadığını varsaydığım için herhangi bir göksel referans yapısının teknik doğruluğuna uymaya çalışmıyorum. İşte bu kılavuzu şöyle yazdım.

Yıldızların konumunun mevsim ve saate göre değişeceğini unutmayın. Bu hedefler için ana sezonda (yani yazın) saat 21 ya da 22 civarında gözlem yapacağınızı varsayıyorum. Güneş ve Ay gibi, yıldızlar da doğudan doğar. Dünya batıdan doğuya dönerken, gök yüzü doğudan batıya doğru ilerler.

Ayrıca verilen alıştırmaların tahmini olduğuna dikkat edin; bu, anlatılan hedeflerin yılın her zamanında görünmeyeceği anlamına gelir. Takımyıldızlarının adlarını yazacağım için hangi takımyıldızların ne zaman gökyüzünde olduğunu görebilir, bulabilirsiniz. İlk birkaç egzersiz için Haziran-Eylül zaman dilimini baz aldım. Daha sonra yapılacak egzersizler yılın ilerleyen zamanlarında örneğin, ilkbahara girerken gecenin ilerleyen saatleri için oluşturuldu.

Bu yüzden, eğer, Güneşin doğduğu doğuya doğru yönelirsem, doğu ufkundaki objeler yukarıya doğru yükselmektedirler. Aşağı doğu ufku yönündedir ve doğu ufku üzerindeki irtifa azalmaktadır. Doğuya bakarken, sol Kuzey pusula konumuna ve sağ Güney pusula konumuna doğru.

Talimatlarım gökyüzüne yükselirken yıldızlarla yüzleşmek için Doğu, NE veya SE ile karşı karşıya kalacağınızı varsayıyordu. Sezon ilerledikçe gökyüzünde daha da yükselecekler ve sonunda batı gökyüzünde olacaklar. Ama unutmayın, burada kullandığım şekliyle doğu ufkundan uzak, aşağı ise doğu ufkuna doğru.

Bunlar, teknik olarak herhangi bir astronomik çerçeveye uygun olmayabilir, ancak çoğu insan onları bu kılavuzu yazdığım düzeyde anlamalıdır.

Dürbün ipuçları:

· Büyük pahalı dürbünlere ihtiyacınız yok. Neredeyse herhangi bir dürbün mesela 7X35 veya daha büyük olanlar gayet iş görürler. İlk aldığım dürbünler 10X50 ve 7X35 her birinin fiyatı yaklaşık 25 dolar (yaklaşık 150 TL) civarında idi. Daha sonraki dürbünüm daha pahalıydı.
· 10X’ten yüksek büyütmesi olan dürbünleri elde sabit tutmak genellikle zordur.
· Youtube videosunu izleyin. Dürbünlerinizi nasıl ayarlayabilir ve kullanabilirsiniz? (videolar İngilizcedir.)
· Dürbünü elde tutma konusunda iyi tavsiyeler
· Videoyu izleyin – Star Gözlemi için dürbüne giriş
· Dürbünler ayrıca astronomi dışındaki işler için de kullanılabilir.
 
Astronomi normalde açık havalarda yapılır, bu nedenle su geçirmez dürbün gerekli değildir. Ancak spor, kuş gözlemciliği ve benzerleri için de kullanmayı planlıyorsanız, yağmur, sis ve nemli ormanlarda oluşabilecek su geçirmez dürbünleri seçmenizi tavsiye ederim.
 

Referans Malzemeleri

Gece yıldızlara bakış için nasıl konumlanmalıyız öğrenin – Video
https://www.youtube.com/watch?v=XUbG8jboh4M

Skymap – Önerilen hedefleri bulmak için her ay hazırlanan ücretsiz gökyüzünün haritaları:
http://skymaps.com/

Dürbün nasıl seçilir – Genel bakış
https://www.youtube.com/watch?v=baSEINHhho0

Dürbünlerinizi sabitlemek için monopod kullanımı
http://www.stardazed.com/Monopod.html

Bilgisayar Uygulamaları

Stellarium – Bu cep telefonunuzda ve bilgisayarınızda mutlaka bulunması gereken bedava bir programdır. Windows, Mac ve Linux versiyonları da mevcuttur.
Androidler için Google Gök. Haritası  
Androidler için SkEye
iPhone Astronomi Uygulaması

İlk Hedefler

Ay – Ay’ı hafife almayın. Bu, gerek dürbün gerekse teleskop ile gözlemlemek için en kolay gök cismidir. Ay’ı gözlemlemek için ücretsiz bir rehberi buradan indirebilirsiniz:
 
Gezegenler yıldızlar gibi değildir, tıpkı bizim gibi Güneş’in etrafında hareket ederler. Bu yüzden her zaman görünmezler. Bazen iyi, bazen kötü bir görüş pozisyonda olurlar, bazen de Güneş’in diğer tarafında olurlar ve biz onları hiç göremeyiz. O yüzden bunu akılda tutmalıyız. Fakat görünür olduklarında gökyüzünün güney tarafında olurlar. Ay ve Güneş’in seyahat ettiği yola benzer bir yol boyunca ilerlerler. Gökyüzündeki bu hayali çizgiye ekliptik denir. Bir yıldız haritasına veya gökyüzünün haritasına bakarsanız, oralarda ekliptik genellikle işaretlenir. Bu hayali çizgi için bir fikir edindiğinizde, gezegenlerin bulunması kolaylaşır.
 
Jüpiter’in uyduları – Bulup gözle görünce büyük zevk veren bir başka hedef de, görünür durumda olduğunda Jüpiter’dir. Dürbünler size Jüpiter’in detayını çok fazla göstermeyecek olsa da aylarından 4 tanesini görebilirsiniz. (15×70 dürbünümle bu uyduları çok çok küçük birer noktacık olarak ancak kötü bir İstanbul akşamında görebildim.) Siz de bir deneyin.
 
Venüs, Güneş ve Ay’dan sonra gökyüzündeki en parlak üçüncü nesnedir. Bulutlarla kaplıdır, böylece teleskopla bile herhangi bir gerçek ayrıntı göremezsiniz. Fakat Venüs, Ay’ımız gibi evrelerden geçiyor ve görebiliyorsunuz.
 
Mars ve Satürn dürbünle görülebilir ancak görülecek çok şey yoktur. Mars kırmızımsı bir nokta olacak ve Satürn ise en iyi ihtimalle çoğu dürbünde uzun bulanık bir top olarak görülür. İlginç bir şey görmek için teleskopa ve tipik dürbünlerin sunduğundan çok daha fazla büyütmeye ihtiyacınız olacak. Ancak 70 mm’lik bir teleskop bile Satürn’ün halkalarını ortaya çıkaracak ve bu muhteşem bir görüntüdür. (Gerçekten de tüm astronomi hastalığım ilk böyle başlamıştı.)

Keşif ve Yıldızdan Yıldıza Atlama

Aşağıda, başlangıç için ​​referans noktasını olarak bulabileceğiniz adım adım tanıtımlar ve sunumlar yapılmıştır. Yıldız haritasını, Stellarium uygulamasını kullanabilir, Skymap ücretsiz haritasını indirebilir, daha önce listelediğim telefon uygulamalarından birini kullanabilir veya her bir objeyi örneğin başlangıç ​​noktasını bulmak için bir arkadaşınızdan yardım alabilirsiniz.

Akşam saat 21 ile 23 arasında yapılan izlemeleri temel alıyoruz. Doğal olarak, yıl içindeki zamana, gün batımına ve programınıza göre ayarlamanız gerekir. Bir kaç aylık opsiyon tanırsak bunlar en ideal olanlarıdır çünkü unutmayalım ki mevsim ilerledikçe daha yüksek olacak şekilde yükselirlerken mevsim de ilerler. Kutup yıldızı Polaris tüm yıl boyunca görülebilir. Kraliçe, Küçük Ayı ve Büyük Ayı takımyıldızları Polaris’e çok yakın oldukları için yılın çoğu zamanında gözlenebilirler.

Gökyüzü dönüyor gibi gözüküyor, ama aslında yıldızların saatte yaklaşık 15 derece hareket edeceği şekilde dönen Dünyadır. Gökyüzünde gördüğümüz şey, Dünya Güneş etrafında hareket ettikçe değişir. Takımyıldızların yerleri değişir, mevsimler değişir ve mevsimler ilerledikçe gecenin farklı saatlerinde gökyüzünde farklı noktalarda görülebilirler.

Çoğu derin uzay nesnesi olan DSO’lar (Derin Uzay Objeleri) ay dışarı gökyüzünde görülmediğinde en iyi şekilde görülürler. Gökyüzündeki tüm nesneler ufuktan en az 30 derece yukarıda olduklarında en iyi şekilde görülürler. Bundan daha düşük seviyelerde daha atmosfer izliyorsunuz demektir. Ufuktan yükseldikçe, gökyüzünde daha az atmosfer ve daha az ışık kirliliği etkisi olduğundan, nesneler daha iyi görünme eğilimindedirler. Gözlem planlarken bunu aklınızda bulundurun ve ufkun 40 ila 70 derece üzerinde olan şeylere odaklanmaya çalışın. Dürbünle bundan daha yüksek dereceleri gözlemlemek rahatsız edici olabilir.

Bu alıştırmalar sırasında, yıldızdan yıldıza atlarken gökyüzünü keşfetmek için derece ve görüş alanları kullanır. Yine bunlar bir dürbünle yapılacağı varsayımı üzerinedir. Ancak bir teleskopla veya teleskopların üstünde bulunan bulucularla da yapılabilir. Sakin olun ve yavaş adımlarla önce en parlak hedeflere yönelin.

Birkaç defadır derecelerden bahsediyorum. Uzayı Ölçme yazımızda elinizi uzayı ölçmek için nasıl kullanacağınıza dair bilgiler ekledim. Örneğin, kolun uzunluğunda tutulan bir yumruk yaklaşık 10 dereceyi gösterir ve ” ° ” işaretiyle ifade edilir.

Eğer dürbün kullanıyorsanız, onların görüş açıları da genellikle derece cinsinden ölçülür. Yani, soldan sağa doğru gördüklerimizin belli bir dereceye kadar açı yaptığı söylenir. Dürbününüz ayrıca 1000 metrede bir X metre büyüklüğünde bir ölçü verebilir ancak bu bizim için uzay gözleminde çok da yardımcı olmayacaktır. Sizinki derece cinsinden işaretlenmemişse, bunları sadece kaba bir tahmin olarak kullanabilirsiniz. Yine de belli ölçüde yakın olurlar.

Dürbün Çeşitlerinin Görüş Açıları

7X35 – tipik olarak 8 derecelik bir görüş alanına sahiptir.
8X40/42 – 7°
10X50 – 6°
15X70 – 4.5°
Şimdi bu bilgiyi nasıl kullanacaksınız?
Bir 10X50 dürbünüz olduğunu varsayalım. Bununla gökyüzüne baktığınız zaman 6°ilk bir alana bakmış oluyorsunuz. Görüş alanı pek çok ekipmanda FOV – Field of View’in kısaltması şeklinde belirtilir ve hemen hepsinde bulunur.

Görüş alanınızın sol tarafında bir yıldız seçin. Şimdi dürbünü yıldızı merkezede olacak şekilde tutalım ve görüş alanımızın yarısı kadar hareket ettirelim. Bu sadece 3° hareket anlama gelecektir. Tamamen sağa hareket ettirirseniz 6° hareket etmiş olursunuz. Ben eğer bir şeyin 12° uzakta olduğunu söylersem, görüş alanınızı 2 kez ilerletirseniz 12° ilerlemiş olacaksınız. Eğer doğru yönde ilerlerseniz baktığınız yerde söylediğim hedefi bulmuş olacaksınız. Bu işlem oldukça kolaydır ve teleskop kullanırken de yapılabilir.

Bir yıldızı referans noktası olarak adlandırdığımda bu onun parlak bir yıldız olarak kolay bulunabileceği anlamına gelir. Yıldızları tanımlamanıza yardımcı olması için Stellarium’da veya bir kağıt çizelgede arayabilir veya bir telefon uygulamasını kullanabilirsiniz. Size ikinci bir yıldız verildiğinde, eğer hedefi bulmakta güçlük çekiyorsanız, bu ikinci yıldızı ikinci bir referans noktası olarak kullanırsınız. Umarım bu hedefleri bulmaktan zevk alırsınız. Vereceğim alıştırmaların çoğu sık sık ziyaret ettiğim favori objelerim.

Büyük Ayı ve Kutup Yıldızı

Şubat ayından Eylül ayına kadar görülebilen Büyük Ayı takımyıldızı, Kutup Yıldızıyla ile her zaman görünür.

Kuzeyde Büyük Kepçe’yi bulun. Büyük kepçe içinde bir sürpriz bulacağız.

Sapına bakın. Sondan ikinci yıldız, tek bir yıldız gibi görünen Mizar’dır. Ancak dürbünle bakınca, birbirine yakın olan iki yıldız olduğunu görebiliyoruz. İkinci yıldızın adı Alcor’dur. Çıplak göz ile onların çift olduğunu göremezsiniz, ancak 7 x veya daha yüksek büyütmeli bir dürbünle çifti ayırt edebiliriz.

Büyük kepçeyi kullanarak Polaris, yani tüm yıldızların etrafında döndüğü yıldız olan Kuzey Yıldızı’nı bulabiliriz. Teleskopunuzun ekvatoryal bir kundağı varsa, kutup yıldızının yerini bilmeniz gerekir.

Kepçe haznesinin sonundaki iki parlak yıldızı kullanarak, alt yıldızdan (Merak) üst yıldızdan (Dubhe) bir çizgi çizer ve 30°, yaklaşık 3 yumruk aralığı boyunca ilerlemeye devam ederseniz bu sizi Küçük Ayı takımyıldızının sapının ucundaki Kutup Yıldızına götürür. Onu not edin ve gözleminiz için bir kılavuz olarak kullanın.

Kutup Yıldızını doğrulamak için enleminize bakın. İstanbul her ne kadar gözlem için hiç uygun olmayan bir şehir olsa da, bunu buradan yaptığınızı düşündüğümüzde 41° Kuzey enleminde olduğumuzu söyleyebiliriz. Bu, Kutup Yıldızının ufkun yaklaşık 41° derece üzerinde, yaklaşık 4 yumruk, bir küçük parmak mesafesinde olacağı anlamına gelir. Bu değerler Türkiye’nin en kuzeydeki ili Sinop için 42°, en güney ili Hatay için 36.40°dir. Bu durumda bu mesafe için Sinop’da ufuktan 4 yumruk 2 küçük parmak, Hatay’da 3 yumruk, 3 parmak, 1 küçük parmak açıklığı anlamına gelir.

Polaris yani Kuzey Kutup yıldızını görebildiğinize göre bağlı olduğu küçük kepçeyi de görebilirsiniz, çünkü eğer gökyüzü yeterince karanlıksa Polaris küçük kepçenin kulbunun ucundadır.

Çalgı, Kuğu ve Kartal Takımyıldızları – Temmuz’dan Eylül Ayına

Her yaz akşamı, ilk yaptığım şey Vega’ya bakıp yönümü belirlemektir. Vega gökyüzündeki en parlak yıldızlardan biridir. Peki ona baktığımı nasıl bilebilirim? Vega’nın yakınında dürbünle oldukça parlak görülebilen bir yıldız çifti vardır ve Vega’ya bakıldığında o yıldız çiftini de görülür. Çifte Epsilon Lyrae veya Double Double denir. Yanyana duran bu çift yıldızın yanında Vega’yı bulabiliriniz.

Vega’dan sonra, Yaz Üçgenini oluşturan Deneb ve Altair (Uçucu) gibi iki parlak yıldız daha bulabiliriz. Altair için güney batı yönünde yaklaşık 30° ve Deneb için de Vega’dan kuzey doğu yönünde yaklaşık 25° gitmek yeterlidir. Bunları neredeyse kuzey yarımküredeki herhangi bir yerden görebilmelisiniz.

Şimdi Deneb’e bakın ve hemen altında Kuzey Haç’ın kollarını oluşturan 3 yıldız göreceksiniz. Deneb’den merkeze doğru bir çizgi çizin, sonra yaklaşık 15° gidin ve Albireo’yu bulun. Albireo’ya çift yıldız denir. Beyaz bir yıldıza benzeyen mavi ve sarı iki yıldızdırlar, ama görsel olarak sıralandıkları için bir yıldız gibi görünüyorlar. 20 kat büyütme gücü olan bir teleskopta Albireo’yu iki yıldız olarak görebilirsiniz. Güzel bir görüntüdür.

Şimdi Albireo’dan Altair’e bir çizgi çizelim. Aralarındaki yolun yarısı kadar gittikten sonra (10°) Ceket Askısı – The Coathanger, Cr 399 veya Brocchi’nin Yıldız Kümesi adı verilen objeye ulaşırız. Örnek olarak Albireo’dan Altair’e bu mesafe 7X35 dürbünlerde yaklaşık 1.5 FOV (8° FOV), 10X50 dürbünlerde 2 FOV (6° FOV) ve 15X70 dürbünlerde 3 FOV (4.4° FOV) olacak şekilde hesaplanmalıdır. Bulduğunuz şey, bir elbise askısı değil ,bir çubuk üstünde kancaya benzer bir diziliş olacak.

Kraliçe Takımyıldızı – Yılın çoğu zamanı ve Kahraman TY Eylül – Şubat arası

Gökyüzünde kuzeye veya kuzey doğuya bakın. Aralık ayı civarında, bu takımyıldızı İstanbul’un neredeyse tam üstündedir. Büyük W (veya büyük M) şeklinde olan bu takımyıldızının adı Kraliçe – Cassiopeia’dır.

Şimdi doğu ufkuna doğru aşağıya doğru bakın. Yaklaşık 3.5 yumruk açıklığı yani 35°de parıldayıp renk değiştiren çok parlak bir yıldız bulana kadar ilerleyin. Bulacağınız yıldız Capella, gökyüzündeki en parlak yıldızlardan biridir. Bu iki objenin aralarındaki mesafenin yarısı kadar gittikten sonra (yaklaşık 17°) biraz sağa doğru parlak bir yıldız bulacaksınız, ancak o yıldız Capella kadar parlak değildir. Bu Kahraman – Perseus takımyıldızında bulunan Mirfak yıldızıdır. Dürbünde bulacağınız Mirfak’ın hemen altına bakarsak, çıplak gözle görülemeyen harika bir yıldız kümesi bulacağız. Buna Alfa Persei Kümesi veya Melotte 20 adı verilir. Dürbünle bakıldığında teleskoptan daha iyi görülmektedir.

Andromeda Takımyıldızı – Andromeda Gökadası – Eylülden Aralık’a

Dergilerdeki resimlere benzemese de, Andromeda Gökadası M31’i görebilirsiniz. Çok karanlık gökyüzü altında olmadıkça, muhtemelen gökyüzünde dürbünlerde hafif bir leke gibi görünür ve kolayca gözden kaçırılabilir. Fakat onun milyonlarca ışık yılı uzakta olduğu gerçeğini ve dürbünle baktığınızı düşünün. Güzel değil mi?

M31’i bulmak için önce Kanatlı At Pegasus’taki büyük kareyi buldum. Kare’den Mirphak’a doğru uzanan 3 yıldız bulunur. Ortadaki yıldızın adı Miraç’dır. Bu yıldızdan Kraliçe takımyıldızına doğru ilerlerseniz bir sonraki daha az parlak ama belirgin bir yıldıza, ardından yine de belirgin yıldıza yaklaşık 3° yükselirseniz, bir sonraki yıldıza 3° daha geçerseniz bu yıldızın ucunda muhtemelen M31’i görürsünüz. Mirach’tan yaklaşık 8° yüksektedir. Bu 7X35’lerde 1 FOV, 10X50’lerde 1.5 ve 15X70’lerde 2 FOV’ya karşılık gelir. Beyaz bulanık bir yama arayın, işte o Andromeda Gökadasıdır.

Sorun yaşıyorsanız? Belki bu yazı yardımcı olacaktır. Andromeda galaksisini yıldızları atlayarak bulmak

Boğa Takımyıldızını Boğa’dan Ayırmak – Ocak Ayından Ekim Ayına

Bu videoyu bu hedefleri bulma konusunda izlemek isteyebilirsiniz.

Boğa takımyıldızında parlak yıldız Aldebaran’ı bulun. Boğanın gözünde bulunur. Eğer dürbünle bakarsak sağda Hyades Kümesi veya Mel 25 adında büyük bir yıldız kümesi görürüz. Çift yıldızların oluşturduğu eve bakın.

Daha sonra Aldebaran’ın batısına doğru 15° bakın ve Yedi Kız Kardeş, M45 açık yıldız kümesi bulmalısınız. Işık kirliliği olan yerlerde bile bulunabilen bir yıldız kümesi olarak göz alıcıdır. Bu dürbünde teleskoptan daha çok güzel görünen bir kümedir.

Avcı – Orion Takımyıldızı – Kasım ile Şubat Ayları Arasında

Yılın zamanına bağlı olarak güney doğu, güney veya güney batıya bakarak Avcı – Orion’un Kemerini bulun. Bu, gökyüzünde en kolay tanınan yıldız gruplarından/yıldızlarından biridir. Bulduğunuzu kontrol etmeniz kolaydır, çünkü sola doğru, yaklaşık 10° ilerlediğinizde parlak kırmızı/turuncu yıldız Betelgeuse – İkizlerevi yıldızına ulaşırsınız.

Kemerden, yardım almadan, yaklaşık 3° sağa ve aşağıya bakın. Soluk ama net bir şekilde görülebilen 3 yıldız grubu görmelisiniz. Bu Avcının Kılıcıdır.

Bunların en iyisi güzel bir yıldız kümesi olan NGC 1981’dir.

Sonraki bir tür bulanık görünümlü yıldız oluşumu Avcı Bulutsusu yani M42’dir. Dürbünlerde çok hoş görülür ve küçük teleskoplarda kolayca bulunur, izlemesi keyif verir. Bu benim en sevdiğim objelerden biridir.

Üçüncü parlak grup NGC 1980’dir. Bir başka güzel yıldız kümesidir.

Eğer Betelgeuse’a geri dönüp daha sonra yaklaşık 30° güney’e giderseniz, , gökyüzündeki en parlak yıldız olan Sirius’u görmelisiniz. Tam arasında, her ikisinden de yaklaşık 15° uzaklıkta, güzel bir yıldız kümesi olan NGC2232 bulunur. Çıplak gözle göremeyebilirsiniz, ancak dürbününüzde görünür.

İkizler Takımyıldızı – Kasım – Şubat

Daha önce kullandığımız çok parlak yıldız Capella’yı bulun. Bu kez renklerini değiştirmiş gibi göründüğüne dikkat edin. Şimdi doğu ufkuna doğru, yaklaşık 30° gidin ve İkizler takımyıldızındaki adları Castor (üstteki yıldız) ve Pollux (alttaki yıldız) olan parlak bir ünlü yıldız çifti göreceksiniz. Emin olmak için, Betelgeuse’dan doğu ufkuna doğru açısının yaklaşık 35° olduğunu kontrol edin.

Arı kovanı kümesi / M44, Pollux’ün yaklaşık 15° altında ve parlak yıldız Procyon’un solundan itibaren yaklaşık 20°dir. Bu küme Pleiades veya Melott 20 (Mel 20) kadar parlak değildir, ancak hafif kirli havalarda bile dürbünde tanınabilmelidir.

Canis Major Takımyıldızı – Kasım ile Şubat Ayları Arasında

Yılın zamanına göre güneydoğuya güneye ve güneybatıya bakın. Gökyüzündeki en parlak yıldız olan Sirius’u bulursunuz. Şimdi bakacağımız üç kümenin açısı biraz düşüktür, bu yüzden binalar veya ağaçlar onları görmeyi zorlaştırır veya engellenebilirler, ancak bir deneyin.

M41, Sirius’un altında güney ufkuna doğru 4° kadar bir mesafede açık bir yıldız kümesidir.

M47 ise, doğu ufkuna doğru yaklaşık 12°, sola doğru ve Sirius’un yaklaşık 10° altında açık bir yıldız kümesidir.

NGC2362 / Canis Majoris Kümesi, güney ufkuna doğru, yaklaşık 12° ve Sirius’un biraz solunda kalır.

Nedir durumunuz?

Bu söylediğimiz hedefleri bulabildiniz mi? Eğlencelimiydi? Sorunlarınız varsa, sayfamızın altından bize iletebilirsiniz. Bazı geceler bulutlar, ay ve genel atmosferik koşullara bağlı olarak diğerlerinden daha iyidir.

Bu yıldızdan yıldıza atlamayı önce bir kağıt çizelgede, Stellarium’la ya da bir telefon/tablet uygulamasıyla denemenizi tavsiye ederim. Size hep “bir şeyin sağını veya solunu” diyerek tarif ettiğimi unutmayın. Doğal olarak, tüm bunlar nerede olduğunuza ve nasıl karşılaştığınıza bağlı olduğundan, ufuk yönüne de referans vermeye çalışıyorum.

Özet

Gökyüzü tanımak eğlencelidir, birkaç rehber edinilecek bilgi ile işleriniz kolaylaşır. Ve pek çok kişi bu işler için teleskopları düşünürken, dürbünler gökyüzündeki yolunuzu tanımanın harika bir yolu olabilir.

Bu alıştırmalar kendi başınıza tekrarlayarak kendi yönteminizi geliştirdikten sonra

Epeyce parlak yıldız öğrenecek,
Yıldız ve yıldız kümeleri görecek,
Yıldız’dan yıldıza deneyiminiz olacak,
Yaşam boyu kullanacağınız bir beceri geliştirmiş,
Gökyüzünü birlikte paylaşabilmeniz için bir arkadaşınızın astronomiye başlamasına yardımcı kadar bilgiye sahip olacaksınız.

Bir sonraki meydan okuma – Loughton listesi

Aşağıdaki bu liste, yeni başlayanlar ve diğer herkes için gözlem rehberi niteliğindedir.
http://las-astro.org.uk/docs/Loughton_List_v2_0.pdf

Bu planı dürbün yerine teleskopla takip ederken dikkat edilmesi gereken noktalar.

Dürbünlerin yararı çok sezgisel olmalarıdır. Nesneye doğrudan gözleriniz gibi bakarsınız. Teleskopla karşılaştırıldığında, dürbünler çok geniş bir görüş alanına sahiptir, bu nedenle bir şeyleri bulmak daha kolaydır. Ayrıca dürbün, her iki gözü de kullandığınız için size daha fazla 3D görünüm sunar.

Elde tutulan dürbünlerin dezavantajı, sabit durmaları zor olabilir. Tipik olarak sabit büyütmedirler ve büyütme oranı ne kadar fazlaysa tutması o kadar zor olur. Ancak tabi ki onlarıda bir tripoda monte edebilirsiniz.

Yakınlaştırma dürbünleri, büyütme oranını değiştirmenize izin verir, ancak uzun süreli güvenilirlikleri şüphelidir. Bazı insanlar onları seviyor, bu yüzden siz de deneyebilirsiniz. Onlarla ilgili okuduklarım, iki göz arasındaki görüşü bozan bazı koordinasyon kayıplarının olduğunu söylüyor. Ayrıca, tek büyütmeli dürbünlerden daha dar görüş alanlarına sahip olma eğilimindedirler. Problemsiz iki adet zoom dürbünüm var ancak daha geniş görüş alanı nedeniyle tek büyütmeli dürbünümü tercih ediyorum.

Teleskopun avantajı normalde monte edilmiş olmasıdır, böylece görüntü teleskopun üzerine oturduğu montaj kadar sabit olacaktır. Mercekleri değiştirerek büyütmeyi de değiştirebilirsiniz. Bu da daha fazla ayrıntı görmek için daha yakınlaşmanızı sağlar.

Teleskopun dezavantajı, zaten küçük olan görüş alanının bazı durumlarda çok daha da küçük olmasıdır. Bu, gökyüzünün çok daha az bir kısmını göreceğiniz anlamına gelir; bu nedenle bir şeyleri bulmak daha zor olabilir ve etrafınızdaki objelerle ilgili size daha az bilgi verir. Bununla birlikte, birçok teleskopun dar görüş alanının üstesinden gelmeye yardımcı olabilecek bir bulucusu (finderscope) vardır. Teleskopunuzda bir bulucu varsa, muhtemelen en azından yıldızdan yıldıza atlamaya başlamak için onu kullanacaksınız. Bulucunun görüş açısını teleskopla hizaladığınızdan emin olun, aksi takdirde objeleri bulamazsınız.

 Teleskop bulucu kapsamı nasıl hizalanır

Görüş alanının ne olduğunu öğrenmek için bulucunun özelliklerine bakın. Telrad veya kırmızı nokta bulucu gibi sıfır büyütmeli bir bulucu olabilir, bu yüzden gökyüzüne gözlerinizle bakmakla aynıdır, ancak bulucuya yansıtılan ışık, teleskopu hedeflemenize yardımcı olur. Bununla birlikte bir dürbün yarısı gibi çalışan 6X30 veya 8X50 bulucu gibi bir şey olabilir. Görüş alanını bulmak için el kitabını okuyun.

Ayrıca, görüntünün bu bulucularda ters çevrilebileceğini veya düzeltilebileceğini unutmayın. Bunları hizalamak için prosedürü gündüz gerçekleştirin. Bu onları teleskopunuzda başarıyla kullanmak için çok önemlidir. Gün boyunca onlarla pratik yapın. Dürbün yerine teleskop kullanıyorsanız bulucunuzun kapsama alanını göz önünde bulundurun. Mutlu yıldız atlamaları!

Graphite Galaxy – Dürbünden ziyade teleskop kullananlar için faydalı olan bu sitede merceğinizle teleskopta göreceğiniz şeyleri daha iyi yansıtan, tipik basit fotoğraflardan oluşan eskizlerle doludur. Bunlar gerçek gözlem raporlarıdır.
Orion’dan Sola Dönün – Bu daha önce bahsettiğim kitabın bir web sitesi. Vizörde göreceklerinizi yakından gösteren çizimler.

Umarım bu rehberin tadını çıkarmış ve alıştırmalarıda denemeye değer bulmuşsundur. Bu hedefler arkadaşlarınız için tekrar tekrar ziyaret edeceğiniz yerler olacak. Ve belki de başkalarını da astronomiye başlatmanıza hizmet edecek. Bu kılavuzu arkadaşlarınızla paylaşmaktan çekinmeyin.

Göğünüz Açık Olsun!



Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.