Betelgeuse Işığındaki Zayıflamanın Görüntüleri Yayınlandı

ESO’nun Very Large Telescope – Çok Büyük Teleskopunu (VLT) kullanan gökbilimciler, Orion takımyıldızında kırmızı bir süper yıldız olan Betelgeuse’nin eşi benzeri görülmemiş sönükleşmesini görüntülediler. Yıldızın yüzeyinin çarpıcı yeni görüntüleri, sadece solmakta olan kırmızı süperdevi değil, aynı zamanda görünen şeklinin nasıl değiştiğini de gösteriyor.

Betelgeuse, gece gözlemcileri için bir fener gibidir, ancak ışığı geçen yılın sonlarında solmaya başladı. Şu sıralar Betelgeuse normal parlaklığının yaklaşık% 36’sında bulunuyor, bu ise çıplak gözle bile fark edilebilir bir değişiklik anlamına geliyor. Astronomi meraklıları ve bilim adamları bu benzeri görülmemiş zayıflama hakkında daha fazla bilgi edinmeyi amaçladılar.

Belçika’daki KU Leuven’de bir gökbilimci olan Miguel Montargès liderliğindeki bir ekip, Aralık ayından bu yana ESO’nun VLT ile yıldızı gözlemliyor ve neden daha soluklaştığını anlamaya çalışıyor. Çalışmalarından çıkan ilk gözlemler arasında geçen yılın sonlarında SPHERE teleskobu ile alınan Betelgeuse yüzeyinin çarpıcı ve yeni bir görüntüsü var.

Ekip ayrıca, Ocak 2019’da yıldızın sönmeye başlamadan önce bize Betelgeuse’nin önceki ve sonraki bir fotoğrafını veren SPHERE ile yıldızı gözlemledi. Görünür ışıkta çekilen görüntüler, hem parlaklık hem de görünür şekilde yıldızda meydana gelen değişiklikleri vurguluyor.

Birçok astronomi meraklısı Betelgeuse’un sönükleşmesinin patlamak üzere olup olmadığını merak ediyordu. Tüm kırmızı süperdevler gibi, Betelgeuse bir gün süpernova olacak, ancak astronomlar bunun şu anda mümkün olduğunu düşünmüyorlar. SPHERE görüntülerinde görülen şekil ve parlaklıktaki değişime tam olarak neyin sebep olduğunu açıklayan başka hipotezleri var. Montargès “Üzerinde çalıştığımız iki senaryo olağanüstü yıldız faaliyeti veya bize doğru toz atımı nedeniyle yüzeyin soğuması” diye açıklıyor. “Elbette, kırmızı süperdevler hakkındaki bilgimiz eksik kalıyor ve bu hala devam eden bir çalışma, bu yüzden hala bir sürpriz olabilir.”

Montargès ve ekibi, 700 ışık yılı uzaklıktaki yıldızı incelemek ve sönükleşme konusunda ipuçları toplamak için Şili’deki Cerro Paranal’da VLT’ye ihtiyaç duydu. “ESO’nun Paranal Gözlemevi, Betelgeuse’un yüzeyini görüntüleyebilen birkaç tesisten biri.” ESO’nun VLT araçları, görünürden orta kızılötesine kadar gözlemlere imkan sağlıyor, yani astronomlar hem Betelgeuse yüzeyini hem de etrafındaki materyali görebilirler. “Yıldıza ne olduğunu anlamanın tek yolu bu” diyor.

VLT’deki VISIR enstrümanı ile elde edilen bir diğer yeni görüntü, Aralık 2019’da Betelgeuse’yi çevreleyen toz tarafından yayılan kızılötesi ışığı gösteriyor. Bu gözlemler, Fransa’daki Paris Gözlemevi’nden Pierre Kervella tarafından yönetilen bir ekip tarafından yapıldı. görüntünün dalga boyu ısı kameraları tarafından algılanan dalga boyuna benzer. VISIR görüntüsünde alevlere benzeyen toz bulutları, yıldızın malzemesini uzaya fırlatmasıyla oluşuyor.

“’Hepimiz yıldız tozundan meydana geliyoruz’ ifadesi popüler astronomide çok yaygın duyduğumuz bir şeydir, peki ama bu toz tam olarak nereden geliyor?” KU Leuven’de doktora öğrencisi Emily Cannon, kırmızı süperdevlerin SPHERE görüntüleri üzerine çalışıyor. “Yaşamları boyunca Betelgeuse gibi kırmızı süperdevler, süpernova olarak patlamadan önce bile çok miktarda malzeme üretip yayıyorlar. Modern teknoloji, yüzlerce ışık yılı uzaklıktaki bu nesneleri daha önce görülmemiş bir ayrıntıda incelememizi sağladı ve bize kitlesel kayıplarını tetikleyen şeyin gizemini çözme fırsatı verdi. ”

Not:
Betelgeuse’un düzensiz yüzeyi hareket eden, küçülen ve şişen dev konvektif hücrelerden oluşur. Yıldız ayrıca, atan bir kalp gibi, parlaklıkta periyodik olarak değişir ve titreşir. Betelgeuse’deki bu konveksiyon ve nabız değişiklikleri yıldız etkinliği olarak adlandırılır.

https://www.eso.org/public/news/eso2003/ çevirisi.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.