NASA’nın Görseli, Kara Delik’in Eğik Dünyasını Gösteriyor

Kara Delikler ile ilgili NASA’nın hazırladığı bu yeni animasyon görseli, bölgedeki yerçekiminin sanki güldüren aynalardaki gibi etrafında döndürüşü ile görüşümüzü nasıl bozduğunu gösteriyor. Görsel, içine düşen maddenin toplama diski adı verilen ince ve sıcak bir yapıda toplanışını simüle eden bir kara delik görünümünü veriyor. Kara deliğin aşırı ağırlığı, diskin farklı bölgelerinde yaydığı ışığı bükerek şekilsiz görünümü oluşturur.

Sürekli olarak parlak boğumlar oluşur ve disk üzerinde manyetik alanlar oluşturarak karışan gazlarla birlikte yayılır. Kara deliğe yakın yerlerdeki gazlar, ışık hızına yakın bir hızla dönerken, dış kısımlardakiler biraz daha yavaş dönüyor. Bu fark, parlak düğümleri uzatıp keserek diskte açık ve koyu şeritler oluşturur.

Kenarlara doğru görülen bir kara deliğin etrafındaki hareket halindeki gazlar diski çift kamburlu gösteriyor. Kara deliğin aşırı çekim gücü, diskin farklı bölgelerinden gelen ışık yollarını değiştirerek çarpık bir görüntü oluşturur. Kara deliğin aşırı çekim alanı diskin farklı bölümlerinden gelen ışığı yönlendirir ve bozar, ancak tam olarak aslında baktığımız görüş açımıza bağlıdır. En büyük bozulma, sistemi yaklaşık olarak yanından görüntülerken ortaya çıkar.
Fotoğraf: NASA’daki Goddard Uzay Uçuş Merkezi / Jeremy Schnittman

Yandan bakıldığında, disk sol tarafında sağda olduğundan daha parlak görünür. Diskin sol tarafındaki yanıcı gaz bize doğru o kadar hızlı hareket eder ki Einstein’ın görelilik teorisine göre etkileri parlaklığı arttırır; bunun tersi, sağ tarafta meydana gelir, gaz bizden uzaklaştırır, hafifçe kararır. Bu asimetri, disk bize yüzünü tam olarak dönük olduğunda kaybolur, çünkü bu açıda görüş alanımızda hiç bir şey hareket etmez.

Kara deliğe en yakın yerçekimsel bölgede ışık bükümü o kadar fazla olur ki diskin alt tarafını kara deliğin dışına çıkan parlak bir ışık halkası olarak görebiliriz. Bir kaç halkadan oluşan, gittikçe daha sönük ve incelen bu “Foton Halkası” olarak adlandırılan bölgenin ışığı, gözlerimize ulaşmak için delikten kaçabilmek için iki, üç ya da daha fazla kez kara deliğin etrafında dolaşır. Bu görselleştirmede modellenen kara delik küresel olduğundan, foton halkası tüm bir bakış açılarında dairesel ve her açıdan aynı görünüyor. Foton halkasının içinde, kara deliğin gölgesi, olay ufkunun yaklaşık iki katı büyüklüğünde bir alan bulunur ve oradan geri dönüş yoktur.

Kara Deliklerin bölgesel açıklamaları

NASA’nın Maryland Greenbelt’deki Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nde özel yazılım kullanarak bu harika görüntüleri üreten Jeremy Schnittman, “Buradaki gibi simülasyonlar ve videolar, Einstein yerçekimleri uzay ve zaman dokusunu büküyorlar söylediğinde ne anlama geldiğini görselleştirmemize yardımcı oluyor” diyor. “Çok yakın zamana kadar bu görselleştirmeler hayal gücümüz ve bilgisayar programlarımızla sınırlıydı. Gerçek bir kara delik görmenin mümkün olacağını hiç düşünmedim.” Buna rağmen 10 Nisan’da, Event Horizon Telescope ekibi, M87 galaksisinin kalbinin radyo gözlemlerini kullanan bir kara deliğin gölgesinin ilk görüntüsünü yayınladı.

https://www.nasa.gov/feature/goddard/2019/nasa-visualization-shows-a-black-hole-s-warped-world dan çeviri.