2019 Eylül Ayı Boyunca En İyi Gözlenebilecek Gezegenler

Sky At Night dergisinden Pete Lawrence, Neptün’ün 2019 Eylül ayı boyunca nasıl tespit edildiğini ve gece diğer hangi gezegenlerin görülebildiğini ortaya koyuyor.

Neptün ve en büyük uydusu Triton’un, 356 mm teleskopla görüntüsü. Foto: Pete Lawrence

Pete Lawrence
26 Ağustos 2019, 09:54

Güneş’den itibaren sekizinci ve en uzak gezegen olan Neptün, 10 Eylül 2019’da dünyanın tam karşısına gelecek ve bütün gece görülebilecek. +7.8 parlaklığındaki gezegeni görmek için açık ve parlak bir gökyüzü ile en az dürbün olması gerektirir, başka türlü görülmesi mümkün değildir.

Şu anda bu mavi buz devi, Phi (φ) Aquarii yıldızının yakınında bulunan Kova takımyıldızı içerisindedir.

5 Eylül akşamı karanlık çöktüğü sırada Neptün, +4.2 kadir parlaklığındaki Phi Aquarii yıldızının yaklaşık 1 yay dakika doğu tarafında görülebilir.

6 Eylül’de ise Neptün, tarafını değiştirip yıldızın güneybatısında yaklaşık 30 yay saniye mesafesinde çok yakın bir geçiş yapacak.

Neptune, Kova takımyıldızını izleyerek ve 5-6 Eylül’de Phi Aquarii yıldızının yanından geçecek. Grafik: Pete Lawrence

Gezegen daha sonra batıya doğru hareket edecek, ve ay boyunca Phi Aquarii’nin çevresinde olacak.

Dürbünle Neptüne bakarsanız sekiz parlaklığındaki bir yıldızdan biraz fazlasını gösterir ancak teleskopa geçiş yaparsanız olay büyük ölçüde değişir.

75x büyütmeye sahip 75 mm’lik teleskop Neptün’ün gezegensel yapısını ortaya çıkartır.

Teleskopun gücünü 150x’e çıkartırsanız Neptün’ün güzel mavi diski ortaya çıkarmaya başlar.

2019 Eylül ayında Neptün’ü nasıl göreceksiniz:

Görülecek en iyi zaman: 10 Eylül, 01:00 BST (03:00 TSİ)

Yükseklik: 31 °

Yer: Kova Takımyıldızı

Yön: Güney

Özellikler: Küçük disk, renkli, Triton

Önerilen ekipman: Dürbün, 75 mm teleskop veya daha büyüğü

Eğer daha büyük bir şey istiyorsanız, 250 mm veya daha büyük bir alet ve 250x büyütme denemeyi sürdürün ve Neptün’ün en büyük ayı Triton’u (en üst resimde solda) görüp görmediğinizi test edin. +13.5 kadir parlaklığındaki ay, karanlık gökyüzü ve uygun şekilde karanlığa adapte olmuş gözler gerektirir. Toplamda bu buz devinin 13 adet ayı bulunuyor.

Neptün o kadar uzak ki Güneş etrafındaki bir yörüngesini tamamlaması neredeyse 165 yıl alıyor. Kendine özgü mavi görünümü, atmosferindeki kırmızı ışık emici metandan kaynaklanmaktadır.

Bu ay geri kalan gezegenleri nasıl göreceksiniz?

Venüs

Görülecek en iyi zaman: 29 Eylül, güneş battıktan 15 dakika sonra

Yükseklik: 1˚ (son derece düşük)

Yer: Başak takımyıldızı

Yön: Batı

Venüs, ayın başında Güneş’e oldukça yakın olan ancak 30 Eylül’e kadar görünürde 12 derece ayrılabilecek olan bir akşam nesnesidir.

Buna rağmen, ekliptiğin yılın bu zamanında batı ufku ile yaptığı dar açı yüzünden, Venüs Güneş’ten yaklaşık 30 dakika sonra batar ve bu nedenle görülmesi zordur.

Venüs’ü görmek için en iyi fırsat 29 Eylül’de, Güneş battıktan sonra Ay’ın % 1’lik ince hilal şeklinin 3.3˚ altında, Merkür’ün yakınında görüleceği zaman olacak.

Mars

Görülecek en iyi zaman: 30 Eylül, güneş doğmadan 40 dakika önce

Yükseklik: 3˚ (çok düşük)

Yer: Başak takımyıldızı

Yön: Doğu

Mars 2 Eylül’de Güneş’le birlikte olduğu için ve bu ay görünür olması pek mümkün değil.

Ancak açık gökyüzü ve alçak açık bir doğu ufku ile bir miktar görüntüsü yakalayabilir. Alacakaranlıkta saat 06: 30’dan sonra +1.8 kadir parlaklığını kısa bir süre görebilirsiniz.

Jüpiter

Görülecek en iyi zaman: 1 Eylül, 21:00 BST (23:00 TSİ)

Yükseklik: 12˚

Yer: Yılancı takımyıldızı

Yön: Güney-güneybatı

Jüpiter, güney batı bölgesinde karanlık çöktüğü sırada alçak bir fener ışığı gibi olmaya devam ediyor, ancak gezegenin güneye yaklaşıyor olması nedeniyle fazla bir fayda sağlamıyor.

Satürn

Görülecek en iyi zaman: 1 Eylül, 21:30 BST (20:30 UT)

Yükseklik: 14.5˚

Yer: Yay

Yön: Güney

Satürn, ayın genelinde Çaydanlık asterizminin altına doğru ilerlerler ve Yay takımyıldızları arasında batıya doğru ilerliyor.

1 Eylül’de +0.7 kadir parlaklığında olacak ve ay sonuna doğru +0.8 parlaklığına doğru sönükleşecek.

Batıya dönük hareketi de, Eylül ayının sonuna kadar karanlığın çökmesiyle güneye doğru battığı için artık görülmez olacak.

8 Eylül akşamı, Satürn’ün 3˚ doğu-güneydoğusunda %76lik bir bölümü aydınlık olan Ay ile yaklaşacak.

Uranus

Görülecek en iyi zaman: 30 Eylül, 02,45 BST (01:45 UT)

Yükseklik: 50˚

Yer: Koç

Yön: Güney

Bu konumu, Uranüs’ün dünyaya tam karşı olması nedeniyle gelecek ayın sonuna doğru daha pek çok gece gözlem için iyi bir konumda olduğu anlamına geliyor.

+5.7 kadir parlaklığı ile Uranüs’ü çıplak gözle karanlık bir gökyüzü alanından görmek mümkün olabilir.

Şu anda Koç burcundadır ve güney’de 50 derece yüksekliğe ulaştığından gözlem için en iyi konumda bulunan bir gezegendir.

Merkür bu ay görünmüyor

Bu makale ilk olarak Eylül 2019 sayısında BBC Sky at Night Magazine dergisinde yayınlandı. Pete Lawrence, deneyimli bir gökbilimcidir ve BBC’nin Sky at Night programında sunuculuk yapmaktadır.