M107 Küresel Yıldız Kümesi

Güzel görünen, etrafı dört parlak yıldızla çevrili 11 kadir parlaklığında bir küresel yıldız kümesidir. Dürbünle bakıldığında sönük bir ışık olarak gözlenir. Teleskopla bakıldığı zaman ise belli belirsiz görülen dış halesinin içinde çekirdeği belli olur. Toz bulutları yüzünden kümenin sadece bir kısmı görülebilir. Gözlem açısından büyük zevk vermese de dikkatli incelemeler gözlemcileri memnun edecektir. M107 muhtemelen Nisan 1782 yılında ortak Pierre Méchain tarafından keşfedilen son Messier objesidir.

NASA / ESA Hubble Uzay Teleskobu, seyirci telefonlarının flaşıyla aydınlanmış şovu gibi görünen bir yıldız kalabalığını yakaladı. Ancak tabi bu antik yıldızlar, milyarlarca yıl boyunca parıldıyor. M107, Samanyolu gökadası diski etrafında bulunan 150’den fazla küresel yıldız kümesinden biridir. Bu küresel koleksiyonların her biri yüzbinlerce eski yıldız içerir ve Samanyolu’ndaki en eski nesneler arasındadır. Küresel kümelerin kökenleri ve galaktik evrim üzerindeki etkileri biraz belirsizdir, bu yüzden astronomlar Hubble’ın elde ettiği bu resimler gibi benzerlerini incelemeye devam ediyorlar. Küresel kümeler açısından, M107 özellikle fazla yoğun değildir. Görünüşünü M53 veya M54 gibi diğer küresel kümelerle karşılaştırırken görsel olarak M107 içerisindeki yıldızların sıkça toplanmadığını ortaya koyuyor. M107, Yılancı (Serpent Bearer) takımyıldızında bulunabilir ve Güneş Sisteminden yaklaşık 20.000 ışık yılı uzaklıktadır. Fransız gökbilimci Pierre Méchain ilk olarak 1782 yılında nesneyi kaydetti ve İngiliz gökbilimci William Herschel bir yıl sonra nesneyi bağımsız olarak belgeledi. Kanadalı bir gökbilimci Helen Sawyer Hogg, 1947’de Charles Messier’in ünlü astronomik kataloğuna M107’yi ekledi. Bu fotoğraf Hubble’ın Araştırmalar için Gelişmiş Kamera Geniş Alan Kamerası ile elde edildi. Görüş alanı yaklaşık 3.4 x 3.4 yay dakikadır.

M107, Samanyolu gökadasının diski etrafında bulunan yaklaşık 150 küresel yıldız kümesinden biridir. Bu küresel koleksiyonların her biri yüzbinlerce eski yıldız içerir ve Samanyolu’ndaki en eski nesneler arasındadır. Küresel kümelerin kökenleri ve galaktik evrim üzerindeki etkileri biraz belirsizdir, bu nedenle astronomlar onları Hubble tarafından görünür ve kızılötesi gözlemler kullanılarak elde edilen resimler gibi incelemeye devam eder.

1782 yılında, Fransız bir gökbilimci ve Charles Messier’in meslektaşı olan Pierre Méchain tarafından keşfedilen M107, bulunacak son Messier nesnesiydi. M104’ten M109’a kadar hepsi Méchain tarafından keşfedildi ve 1947’ye kadar Messier kataloğuna eklendiklerinde “Méchain nesneleri” olarak kabul edildi.

M107, Yılancı takımyıldızında, Dünya’dan 20.000 ışık yılı uzaklıkta yer almaktadır. Görünür 8.9 kadir parlaklığı vardır ve Temmuz ayında en kolay şekilde küçük bir teleskopla görülebilir.

M107, X sınıfı küresel bir kümedir (I – XII arasındaki yoğunluk ölçeğinde), yani çok açık bir yıldız dağılımına sahip çok gevşek olduğu anlamına gelir ve küresel bir küme için atipik olan birkaç karanlık bölgeye sahiptir. Bölgenin, küme yıldızlarının ışığını engelleyen toza neden olduğuna inanılmaktadır.

Küme galaktik düzlemin yakınında yatıyor ve bize 147 km/s’de yaklaşıyor. Bilinen 25 değişken ve birkaç mavi başıboş dahil, yaklaşık 100.000 yıldız içerir. Kümedeki yıldızların çoğu çok eskidir. Tahmini yaşı, 13.95 milyar yıldır ve bu da onu bilinen en eski küresellerden biri yapar ve yine tahmini 182.000 güneş kütlesine sahiptir.

M107 @Slooh

Nisan 1782’de Charles Messier’in arkadaşı ve meslektaşı Pierre Méchain tarafından keşfedildi. M105 ve M106 ile birlikte 1947’de Helen Sawyer Hogg tarafından Messier Kataloğuna eklendi. kronolojik olarak keşfedilen en son Messier nesnesiydi. Méchain, 6 Mayıs 1783 tarihli Johann Bernoulli’ye yazdığı bir mektupta keşfinden bahsetti:

1782 Nisan’ında Yılancı’nın sol kanadında Zeta ve Phi yıldızları arasında küçük bir bulutsu keşfettim.

NGC 6171 olarak da bilinen küresel küme M107, Yılancı takımyıldızında bizden yaklaşık 21.000 ışık yılı uzaklıkta yer almaktadır. Messier 107, yaklaşık 13 yay dakika genişliğindedir, bu da yaklaşık 80 ışık yılına karşılık gelir. Küresel kümelenmelerin tipik yapısında olduğu gibi, bizdeki Güneş ile en yakın yıldız komşusu Alpha Centauri arasındaki mesafenin sadece yirmi katı bir hacimde binlerce eski yıldızdan oluşan bir popülasyon yoğun bir şekilde yer almıştır. Bu görüntü, Şili, La Silla Observatory’deki MPG / ESO 2.2 metrelik teleskop üzerindeki Geniş Alan Görüntüleyici (WFI) kullanılarak mavi, yeşil ve kızılötesi filtrelere maruz bırakılarak elde edildi. Fotoğraf: ESO

William Herschel M107’yi 12 Mayıs 1793’te bağımsız olarak keşfetti ve H VI.40 olarak katalogladı. Herschel, kümeyi tek tek yıldızlara ayıran ilk kişiydi. “Merkeze doğru giderek daha sıkıştırılmış, çok zengin, 5′ veya 6′ çapında çok güzel, çok sıkıştırılmış bir yıldız kümesi” olarak nitelendirdi.

Amiral William Henry Smyth Mayıs 1837’de M107’yi gözlemledi ve daha ayrıntılı bir açıklama yaptı:

Yılanın sağ bacağında, büyük ancak soluk tanecikli küçük yıldız kümesi. Etrafında beş teleskopik yıldız var, küme alanı yüksek olduğunda haç oluşturacak şekilde yerleştirilmiş; ancak hemen ötesindeki bölge karşılaştırmalı bir uzay çölü. Uzun süre baktıktan sonra, bu nesne merkezde daha fazla sıkışıyor ve zihni bu kadar harika bir toplama ile şaşırtıyor. WH tarafından Mayıs 1793’te keşfedildi ve çapı 5′ veya 6′ olarak tescil edildi. Ortalama yer, Beta Scorpii ve Beta Ophiuchi arasındaki çizgide 3deg güney-güney-batı olan Zeta Ophiuchi ile ayrıştırılarak elde edildi.

M107’nin konumu

John Herschel kümeyi h 3637 olarak katalogladı ve daha sonra Genel Kataloğa GC 4211 olarak şu notla ekledi. “Küresel bir küme; büyük; çok zengin; çok sıkıştırılmış; yuvarlak; iyi çözüldü.

Heber Curtis, M107’yi Lick Gözlemevindeki Crossley reflektörü ile fotoğrafladı ve “parlak kısmın 3 ′ çapında olduğunu; soluk uzantıların 8′” boyutunda olduğunu not etti.

Gözlem Bilgileri

ObjeYıldız Kümesi
TipiKüresel
TakımyıldızıYılancı
En İyi Gözlem AyıTemmuz
Neyle Gözlenir?Dürbün
Sağ Açıklık16s 32d 31.86s
Dik Açıklık-13°03’13.6”
Uzaklığı:20,900 ışık yılı (6,400 parsek)
Yaşı:13.95 milyar yıl
Yıldız Sayısı100,000
Görünür Parlaklığı+8.85
Görünür Boyutu13′
Çapı39.5 ışık yılı