M75 Küresel Yıldız Kümesi

Yay takımyıldızının hemen dışında bulunan Messier 75 küresel yıldız kümesi, Samanyolu’na en uzak kümelerden biridir. Yerini de tespit etmek zordur çünkü bulunduğu bölgede kılavuz olacak parlak başka bir yıldız da bulunmaz. Küçük teleskoplar parlak merkeziyle çevresindeki bir kaç yıldızı ortaya çıkaracaktır.

Bu güzel görüntüde küresel yıldız kümesi M75 görülmektedir. 1780 yılında Pierre Méchain tarafından keşfedilen M75, Charles Messier tarafından da gözlendi ve kataloğuna o yılın sonunda eklendi.

M75, Messier’in kataloğundaki en merkezi konsantre küresel kümedir ve yıldızlarının büyük bir kısmı çekirdeğinde, toplamda yaklaşık 400.000 yıldız bulunmaktadır. M75’in yaklaşık 13 milyar yaşında olduğuna inanılıyor ve Dünya’dan yaklaşık 67.500 ışık yılı uzakta yer alıyor.

Yay’ın batı kesiminde bulunan M75, 8,6 kadir parlaklığındadır. Küme, merkezde aşırı derecede yoğunlaşması nedeniyle dürbün ve teleskoplarda görülmesi oldukça kolaydır. Bununla birlikte, kompakt yapısı nedeniyle, M75 dürbünle bakıldığında bir yıldızdan zar zor ayırt edilebilir. Kümedeki yıldızların bir kısmını çözmek için 10 inç veya daha büyük olan teleskoplara ihtiyaç vardır. Ağustos, M75’i gözlemlemek için en iyi aydır.

M75’in bu Hubble görüntüsü, Geniş Alan ve Gezegen Kamera 2 ve Geniş Alan Kamera 3 kullanılarak yakın kızılötesi ve görünür ışıkta çekilmiş gözlemlerin bir birleşimidir. Görüntü, M75’in ve çevresindeki yıldızların parlak merkez çekirdeğini içerir. Hubble gözlemleri, gökbilimcilerin küresel kümelerdeki yıldız popülasyonlarını daha iyi anlamalarına yardımcı olmak ve kümelerin merkezi, orta kütleli kara delikler (Güneşimizin kütlesinin yaklaşık yüz milyon katı) barındırma potansiyelini araştırmak için yapılmıştır.

M75’in yeri

M75, 134 ışık yılı bir lineer çapa tekabül eden 6.8 yay dakikalık bir gökyüzünü kaplar. Yay takımyıldızının batı kesiminde, Oğlak takımyıldızının hemen yanında yer almaktadır. Çaydanlık asterizm merkezinden kabaca 23 derece bulunabilir. M75’i gözlemlemek için yılın en iyi zamanı yaz mevsimidir.

M75’in mesafesi, kümeyi küçük teleskoplarla çözmeyi zorlaştırıyor. Kümenin yıldızlarını görmek için 10 inç veya daha büyük bir teleskopa ihtiyaç var. 4 inçlik teleskoplar puslu bir ışık yaması gösteriyor.

Küme, onu, sınıfında bilinen en yoğun konsantre küresellerden biri ve Messier’in kataloğunda listelenen en merkezi küresel kümeden biri yapan I klasman yoğunluk sınıflandırmasına sahiptir. Gökada merkezinin yaklaşık 47.600 ışık yılı ötesinde bulunan M75, bize ise en yakın olan ikinci Messier küreseldir. Gökadamızın ötesinde bulunan M54’ten ise daha yakındır.

M75 Fotoğraf: Wulf_Pfeiffer

M75, -8.5 kadir mutlak parlaklığa sahiptir ve Güneş’ten 180.000 kat daha aydınlıktır. Yaklaşık 400.000 yıldıza ev sahipliği yapıyor ve yaklaşık 13 milyar yıllık olduğuna inanılıyor.

Charles Messier’in arkadaşı ve meslektaşı Pierre Méchain tarafından 27-28 Ağustos 1780 geceleri keşfedildi. Messier kümeyi Ekim ayında gözlemledi, konumunu belirledi ve kataloğuna 18 Ekim’de 75 numaralı nesne olarak ekledi ve şunları yazdı:

“Yay ve Oğlak Başı arasında yıldızsız Bulutsusu; M. Méchain tarafından 27 ve 28 Ağustos 1780’de görüldü. Flamiered’e göre M. Messier, 5 Ekim’de ve 18 Ekim’de altıncı parlaklıktaki 4 Capricorni yıldızı ile karşılaştırdı: M Messier bulutsuyu içeren çok küçük yıldızlardan başka hiçbir şeyden oluşmuyor: M. Méchain bunu yıldızsız bir bulutsu olarak bildirdi. M. Messier 5 Ekim’de gördü; ancak Ay ufkun üzerindedir ve aynı ayın 18’ine kadar şekli hakkında karar veremedi, konumunu belirleyemedi.”

M75 Fotoğraf: NASA/ESA Hubble Uzay Teleskobu

Gözlem Bilgileri

ObjeYıldız Kümesi
TipiKüresel
TakımyıldızıYay
En İyi Gözlem AyıAğustos
Neyle Gözlenir?Teleskop
Sağ Açıklık20s 06d 04.75s
Dik Açıklık-21°55’16.2”
Uzaklığı:67,500 ışık yılı (20,700 parsek)
Yaşı:13 milyar yıl
Yıldız Sayısı400,000
Görünür Parlaklığı+9.18
Görünür Boyutu6′.8
Çapı67 ışık yılı