M72 Küresel Yıldız Kümesi

Kova (Su Taşıyıcısı) takımyıldızında bulunan bir küresel yıldız kümesidir. Dürbünle de görülebilir ancak kümeyi ortaya çıkartmak için daha büyük enstrumanlar ve yüksek büyütme güçleri gereklidir.Bu ekipmanlarla 2,5 yay dakikalık bir küme ortaya çıkar. Küçük teleskoplarla ise sadece parlak üyeleri görülebilir. M71 gibi bu da dağınık ve oldukça sönük yıldızlardan oluşmaktadır, bu da onları ayırt etmeyi zorlaştırır.

Fransız astronom ve Charles Messier meslektaşı Pierre Méchain, 1780 yılında küresel küme M72’yi keşfetti. Messier’e yardım ederken daha sonra keşfedeceği beş yıldız kümesinin ilkiydi. Dünya’dan 50.000 ışık yılı uzaklıkta bulunuşuyla Messier’in kataloğundaki en uzak kümelerden biridir. Görülür parlaklığı 9.4 kadirdir. Küme, küçük teleskoplarda hafif bir ışık yaması olarak görünür ve gözlemlemek için en iyi zaman Eylül ayıdır. M72’nin açısal olarak çapı tam olarak, 106 ışık yılı uzamsal bir mesafeye karşılık gelen 6.6 yay dakikadır.

12 inçlik teleskoplar, kümenin 1.25 yay dakikalık görünen gökyüzünü kaplayan çekirdek bölgesini gösterir. M72’nin çekirdeği, Güneş’in kübik parsek başına düşen parlaklığının 2.26 katıdır.

Küme, merkezine doğru çok yakın olarak bir araya toplanmış yaşlı yıldızların eski bir küresel topluluğudur. Kümedeki yıldızlar, bu yoğun çekirdekte karşılıklı bir ağırlık merkezi etrafında yörüngededirler. Samanyolu gökadasında yaklaşık 150 küresel kümele keşfedildi.

M72 olarak bilinen dağınık yıldızlardan oluşan bu zengin koleksiyon, geceleri bir uçak penceresinden görülen şehirlere benzer; banliyö evlerinden gelen küçük ışık parıltısı, parlak şehir merkezinin eteklerini işaret etmektedir. Messier 72 aslında, küresel bir küme, daha az kentsel alanlara kıyasla bir şehrin kalbindeki binalar gibi, merkezinde birbirine çok daha yakın gruplanmış eski bir eski yıldız koleksiyonu. Fotoğraf, kümenin içindeki çok sayıda yıldızın yanı sıra, küme yıldızlarının arasında ve çevresinde görülen çok daha uzak gökadanın görüntülerini barındırıyor. Fransız gökbilimci Pierre Méchain bu zengin kümeyi 1780 Ağustos'unda keşfetti, ancak yaygın M72 adını, iki ay sonra ünlü kuyrukluyıldızı benzeri nesneler kataloğunda 72. giriş olarak kaydeden Méchain’in meslektaşı Charles Messier’den alıyoruz. Bu küresel küme, Kova (Su Taşıyıcısı) takımyıldızında, Dünya'dan yaklaşık 50.000 ışık yılı uzaklıkta yer almaktadır. Bu çarpıcı görüntü, NASA / ESA Hubble Uzay Teleskobu'ndaki Araştırmalar için Gelişmiş Kameranın Geniş Alan Kanalı ile çekilmiştir. Fotoğraf, sarı ve kızılötesi yakın filtrelerden (F606W ve F814W) çekilmiş imajlardan oluşturulmuştur. Poz süresi, filtre başına yaklaşık on dakika ve görüş alanı genelinde yaklaşık 3.4 yay dakikadır.
M72 olarak bilinen dağınık yıldızlardan oluşan bu zengin koleksiyon, geceleri bir uçak penceresinden görülen şehirlere benzer; banliyö evlerinden gelen küçük ışık parıltısı, parlak şehir merkezinin eteklerini işaret etmektedir. Messier 72 aslında, küresel bir küme, daha az kentsel alanlara kıyasla bir şehrin kalbindeki binalar gibi, merkezinde birbirine çok daha yakın gruplanmış eski bir eski yıldız koleksiyonu. Fotoğraf, kümenin içindeki çok sayıda yıldızın yanı sıra, küme yıldızlarının arasında ve çevresinde görülen çok daha uzak gökadanın görüntülerini barındırıyor. Fransız gökbilimci Pierre Méchain bu zengin kümeyi 1780 Ağustos’unda keşfetti, ancak yaygın M72 adını, iki ay sonra ünlü kuyrukluyıldızı benzeri nesneler kataloğunda 72. giriş olarak kaydeden Méchain’in meslektaşı Charles Messier’den alıyoruz. Bu küresel küme, Kova (Su Taşıyıcısı) takımyıldızında, Dünya’dan yaklaşık 50.000 ışık yılı uzaklıkta yer almaktadır. Bu çarpıcı görüntü, NASA / ESA Hubble Uzay Teleskobu’ndaki Araştırmalar için Gelişmiş Kameranın Geniş Alan Kanalı ile çekilmiştir. Fotoğraf, sarı ve kızılötesi yakın filtrelerden (F606W ve F814W) çekilmiş imajlardan oluşturulmuştur. Poz süresi, filtre başına yaklaşık on dakika ve görüş alanı genelinde yaklaşık 3.4 yay dakikadır.

Hubble’dan çekilmiş M72’nin bu görüntüsü, görünür ve kızıl ötesi dalga boylarındaki gözlemlerin birleşimidir. Kümenin içinde çok sayıda yıldız yakalayan fotoğraf, küme yıldızları arasında ve çevresinde görülen, M72’den çok daha uzaktaki birçok gökadayı da ortaya koyuyor.

M72, Kova’nın batı kesiminde, Charles Messier’in M73 olarak kataloğunda listelenen asterizmin yanında bulunabilir. M72, takımyıldızındaki en parlak iki yıldız olan Sadalmelik’ten Sadalsuud’a, Oğlak burcundaki en parlak ikinci yıldız olan Dabih yönünde çizilen hayali çizginin birkaç derece altında bulunur. Küme ayrıca, 3.77 kadir parlaklığındaki Al Bali, Epsilon Aquarii’nin yaklaşık 3 derece güney, 1.5 derece doğusunda da bulunabilir.

M72, yaklaşık 168.000 tahmini güneş kütlesine sahiptir ve yaklaşık 9.5 milyar yıllık olduğuna inanılmaktadır. Birçoğu RR Lyrae tipi olan 43 bilinen değişken yıldız içerir. Messier’in kataloğunda listelenen en küçük, en soluk ve en uzak kümelerden biridir, kabaca bizim galaktik merkez ile olan uzaklığımızdan iki kat daha uzaktadır, ama aynı zamanda en parlak Messier kümelerinden biridir. Saniyede 255 km süratle bize yaklaşmaktadır.

Yoğun IX sınıflaması ile güçlü merkezi konsantrasyona sahip değildir. Messier kataloğundaki sadece beş küme M72’den daha az yoğundur: M55 (yoğunluk sınıfı XI), M56 (X), M68 (X), M71 (X-XI) ve M107 (X).

M72’deki en parlak yıldız yaklaşık 14.2 kadirlik bir görsel parlaklığa sahiptir. Kümenin en parlak 25 yıldızının ortalama parlaklığı 15.86’dır.

M72, 29 Ağustos 1780’de Charles Messier’in meslektaşı Pierre Méchain tarafından keşfedildi. Messier, nesneyi 4 Ekim’de, doğuda yaklaşık 1.5 derecede bulunan M73 ile birlikte buldu. İkisini de kataloğuna ekleyerek M72’yi soluk bir bulutsusu olarak tanımladı. Şunları yazdı:

“M. Méchain tarafından 29-30 Ağustos akşamı, 1780, Oğlak boynu üzerinde görülen bulutsu. M. Messier, 4 ve 5 Ekim tarihlerinde onu aradı: Işığı, önceki [Messier 71] gibi soluktu; onun yanında küçük bir teleskopik yıldız var: pozisyon beşinci parlaklıktaki Nu Aquarii yıldızından belirlendi. (çap 2 ′)”

M72

William Herschel, kümeyi 1783’te yıldızlara ayrıştırabilen ilk kişiydi.

“Connois’in 72 için (M72), önemli objelerin teleskopla gözlemlenebilmesi ve gözün uygun olması için yaklaşık 20 dakika boyunca beklendi ve sonra görüldü. Çok parlak bir nesnedir. Yuvarlak bir şekil oluşturan bir yıldız kümesidir, ancak bu tür kümelerin dışındaki çok soluk yıldızlar genellikle gayet düzgün bu dairesel formdan uzak kalıyorlar; en parlak ışığa sahip teleskoplar bunu en iyi şekilde gösterir. Merkezde çok yavaş yoğun bir şekilde yoğunlaşır, ancak orada dikkat çeken yıldızlar bile ayırt edilebilir. Parlak 280 adet. Görüş alanında birçok yıldız var, ancak bunlar pek çok parlaklıkta ve kümeyi oluşturan aşırı küçük olanlardan tamamen farklıdır. Böyle bir kümede olabilecek yıldız sayısı hakkında bir fikir oluşturmak mümkün değildir, ve yüzlerce diye tahmin edemeyiz düşünüyorum. Çapı, alanın yaklaşık 1/ 5’i = 1′ 53,6″. 10 feetlik teleskopla. Aynı nesneyi izledim. Kontrast çok çarpıcı, eF [Extremely faint – son derece soluk] görünüyor.”

John Herschel, M72’yi daha büyük bir teleskopla gözlemledi ve parlak bir “yuvarlak figürün yıldız kümesi” olarak tanımladı. Nesneyi h 2090 olarak katalogladı ve daha sonra onu Genel Katalog’a GC 4608 olarak ekledi, “küresel bir küme; oldukça parlak; oldukça büyük; yuvarlak; Ortaya doğru yavaş yavaş sıkıştırılmış, iyi çözülmüş” diye tanımladı.

Amerikan astronom Harlow Shapley kümeyi gözlemledi ve diğer iki Messier nesnesine de benzerlik gösterdiğini belirtti: M4 ve M12.

Gözlem Bilgileri

ObjeYıldız Kümesi
TipiKüresel
TakımyıldızıOğlak
En İyi Gözlem AyıEylül
Neyle Gözlenir?Dürbün
Sağ Açıklık20s 53d 27.70s
Dik Açıklık-12°32’14.3”
Uzaklığı:54,570 ışık yılı (16,730 parsek)
Yaşı:9.5 milyar yıl
Yıldız Sayısı>100,000
Görünür Parlaklığı+9.35
Görünür Boyutu6′.6
Çapı53 ışık yılı