M46 Açık Yıldız Kümesi

Messier 46 üyesi olan 500 civarı yıldızla geniş ve zengin bir açık yıldız kümesidir. Dürbünle bakıldığında M47 ve NGC 2423 açık yıldız kümeleriyle birlikte aynı görüş açısı içerisinde görülebilen küme çok hoş bir görüntü sunar. En ilginci de kümenin merkezinin yanında gibi duran gezegenimsi bulutsunun yarattığı görüntüdür. Her ne kadar gezegenimsi bulutsu küme sisteminin bir parçası gibi görünmese de (sadece aynı düzlemde bulunuyorlar) iki derin uzay objesini tek bir görüntü içinde görmek hoş bir fırsattır.

M46 @Slooh

M46, bir güney takımyıldızı olan Pupa – Puppis’te (Stern) bulunan neredeyse dolunay büyüklüğünde olup 27 yay dakikası bir alanı kaplar. Bu da yaklaşık 30 ışık yılı uzunluğunda bir çapa denk gelmektedir. Tahmini yaşı 300 milyon yıl olup bizden 41.4 km/s hızla uzaklaşmaktadır.

Küme 6,1 kadir parlaklığa sahiptir ve Dünya’dan yaklaşık 5,400 ışık yılı uzaklıkta yer almaktadır. Yeni Genel Katalog’da NGC 2437 olarak adlandırılmıştır.

M46, dürbün ve küçük teleskoplarda kolayca görülebilir. Gökyüzünün en parlak yıldızı Sirius ile yaklaşık aynı bölgede olduğu için rahatça bulunabilir. Köpek yıldızı Sirius’un 14 derece doğusu ve 2 derece kuzeyinde yer almaktadır. 10 × 50 dürbünde küme puslu ve neredeyse bir bulutsu gibi görünür, ancak daha büyük dürbünler yaklaşık 50 sönük yıldıza sahip büyük bir açık kümeyi ortaya çıkarır. Daha büyük teleskoplar, benzer parlaklıkta çok soluk yıldızlardan oluşan bir alanı gösterir.

Messier 46, yoğun nüfuslu bir kümedir. Üyelerinin yaklaşık 150’si 10-13 kadir parlaklığındadır ve en parlak yıldızlar A0 spektral sınıfına aittir. Bu yıldızlar Güneş’ten yaklaşık 100 kat daha aydınlıktır. M46’daki en parlak yıldız, 8.7 kadir görsel parlaklığa sahiptir.

Küme, Trumpler tip II, 2, r olarak sınıflandırılmıştır, yani çevredeki alandan ayrılır, ancak yıldızları merkeze doğru çok yoğun değildir (II), yıldızlar orta derecede parlaklığa sahiptir (2), ve küme, 100’den fazla onaylanmış üyeyle zengin bir şekilde doldurulur (r).

M46, M47 ve M93’ün yeri.

M46, Pupa’daki bir başka parlak açık küme olan M47’nin yakınında yer almaktadır. İkisi bir dereceye kadar görünür bir gökyüzü ile ayrılırlar ve dürbünün görüş alanında veya geniş açılı bir teleskop ile görülebilirler. M47, M46’nın batısına uzanır. Her iki küme de küçük teleskoplarda kolayca görülür. M46 daha fazla yıldız içerir, ancak M47’den çok daha sönüktür çünkü daha uzaktadır.

Pupa, Messier tarafından kataloglanan başka bir açık kümeye ev sahipliği yapmaktadır. M93, M46 ve M47’nin güneyinde yaklaşık 9 derece bulunur. Messier’in kataloğunda bulunmayan 7 kadir parlaklığında bir açık küme olan NGC 2423, M47’nin sadece 0,5 derece kuzeyinde görülebilir.

Gezegenimsi bulutsu NGC 2438, M46’da üst üste binmiş gibi görünür ve kümenin merkezinin yaklaşık 7 yay dakika kuzeydoğusunda yer alır. Bulutsunun, Dünya’dan yaklaşık 2.900 ışık yılı uzaklıkta, ön planda bulunduğuna inanılıyor. 77 km/s süratle bizden uzaklaşıyor ve kümenin radyal hızını paylaşmadığı için, fiziksel olarak büyük olasılıkla bir ilişkisi yok.

NGC 2438 ve M46

M46, Charles Messier’in ilk keşiflerinden biriydi. Messier ilk kez 1771’de kümesini, kataloğunun ilk baskısını yayınladıktan sonra gözlemledi. Kataloğunu akademiye sunmasından üç gün sonra, 19 Şubat 1771’deki listeye M46, M47, M48 ve M49’u ekledi.

Messier, M46’yı “Büyük Köpeğin başı [Canis Major] ile Tek Boynuzlu At’ın (Monoceros) iki arka ayakları arasında [konumu] bu kümenin yıldız 2 Navis ile karşılaştırılmasıyla yüzünden çok küçük bir yıldız kümesi olarak tanımladı. Flamsteed’e göre 6. parlaklıktaydı ve biri bu yıldızları göremez, ancak iyi bir refraktörle; küme biraz bulutsu içeriyor” diye not etmişti.

John Herschel, 1833 yılında “çok güzel zengin bir kümenin en parlak kısmı; 10. parlaklıkta yıldızlar; alanı dolduruyorlar. Kümenin içinde kuzey kenarında küçük bir gezegenimsi bulutsusu var. ”

Herschel ayrıca, bulutsuyu, kataloğuna h 464 olarak ekledi ve onu 3.75 s (zaman) çapında bir gezegenimsi bulutsusu olarak tanımladı. Tam olarak yuvarlak sönük düzgün bir ışık. Merkezin kuzeyinde çok küçük bir yıldız var. Ortasına doğru parlaklaşmıyor ama soluklaşmıyor da, fakat kenarlarına doğru biraz kadifemsi. Güzel M46 kümesinin kuzey tarafında.

Herschel daha sonra kümeyi Genel Katalog’a GC 1564 olarak ve bulutsuyu GC 1565 olarak ekledi.

ObjeYıldız Kümesi
TipiAçık
TakımyıldızıPupa
En İyi Gözlem AyıTemmuz
Neyle Gözlenir?Dürbün
Sağ Açıklık07s 41.8d
Dik Açıklık-14°49’
Uzaklığı:5.400 ışık yılı (1.700 parsek)
Yaşı:300 milyon yıl
Yıldız Sayısı500
Görünür Parlaklığı+6.1
Görünür Boyutu27′
Çapı15 ışık yılı