M38 Açık Yıldız Kümesi

Deniz Yıldızları Kümesi olarak da bilinen M38 (Messier 38), Arabacı – Auriga takımyıldızında geniş ancak hem parlak hem de sönük yıldızları bulunan bir açık yıldız kümesidir. Dürbünle bakıldığında yakınlarınki 8 kadir parlaklığında ve daha küçük yıldız kümesi olan (bir başka Fenerbahçe objesi) NGC 1907 ile birlikte rahatça gözlemlenir. Parlak yıldızları, çift yıldızları ve karanlık hatlarıyla izlemesi zevkli bir kümedir. Ayrıca 220 milyon yıllık yaşıyla da oldukça eski bir açık yıldız kümesidir.

Küme Dünya’dan 4.200 ışık yılı uzaklıkta yer almaktadır. Görünür parlaklığı 7.4 kadir olduğundan çıplak gözle görülmez. Yeni Genel Katalogda NGC 1912 ismini almıştır.

M38 ve NGC 1907'nin yeri.

10 × 50 dürbünüyle oldukça büyük görünür ve daha fazla büyüten dürbünler küme yıldızlarının bazılarını ortaya çıkarır. 4 inçlik teleskoplar, kümenin yıldızlarının birçoğunu gösterir, bunlar esas olarak merkez bölgeye doğru yoğunlaşmıştır ve düzensiz bir ok, eğik bir haç ile Yunanca Pi harfine benzetilen düzensiz bir şekil oluştururlar.

Küme boyunca çoğu çift olarak yerleşmiş yıldızların oluşturduğu X şekli 8 inçlik teleskoplarda daha kolay fark edilir.

M38’in bulunması nispeten kolaydır çünkü Arabacı’nın en parlak yıldızlarının oluşturduğu çokgen içinde bulunur. Capella, Alpha Aurigae kuzey yarımküredeki en parlak üçüncü yıldız olup, poligonun da kuzey noktasıdır. M38, Capella’dan güneyinde bulunan Boğa takımyıldızındaki en parlak ikinci yıldız olan Alnath’a (El Nath) ile arasındaki mesafenin yaklaşık üçte ikisinde bulunabilir.

M38’in Yeri

Alternatif olarak, küme ilk önce, Theta Aurigae ve Elnath, Beta Tauri arasındaki orta noktanın hemen batısında yer alan M36’yı sayesinde de bulunabilir. Theta Aurigae, Arabacı poligonundaki Capella’dan sonra saat yönünün tersine giden ikinci yıldızdır. M38, M36’nın 2.3 derece kuzeybatısında bulunur. Arabacı’daki üçüncü Messier kümesi olan M37, M36’nın 4 derece daha güneydoğusunda bulunabilir. M38, üç açık kümenin en belirsizidir.

M38’i gözlemlemenin en iyi yolu, düşük büyütme oranlarına sahip küçük veya orta büyüklükteki teleskoplardır ve kümeyi gözlemlemek için yılın en iyi zamanı da, Arabacı’nın kuzey gözlemcilerine en yüksek göründüğü kış aylarıdır.

Görünür büyüklükte 21 yay dakikalık bir alanı kaplar ve 25 ışık yılı doğrusal yarıçapına sahiptir. Tahmini yaşı ise 220 milyon yıldır. M38’deki en parlak yıldız, G0 yıldız sınıflandırmasına ve 7.9 kadir görsel parlaklığa sahip sarı bir dev yıldızdır. Mutlak -1.5 kadir parlaklığındaki yıldız, Güneş’ten 900 kat daha parlaktır.

Slooh teleskoplarından M38 çekimim

M38, Trumpler tip II, 2, r olarak sınıflandırılır; bu, merkezi bir yoğunluğa (II) sahip olmayan bir küme olduğu, yıldızlarının parlaklıkta ılımlı bir aralığa sahip olduğu (2) ve kümenin 100’den fazla onaylanmış üyesiyle zengin bir şekilde doldurulduğu anlamına gelir (r).

M38 civarında bulunan bir başka açık yıldız kümesi de NGC 1907’dir. Küme yaklaşık 30 yay dakika güneyde görülebilir. Küme ile yakın bir ilişkisi olabilir.

M38, ilk olarak İtalyan astronom Giovanni Battista Hodierna tarafından 1654’ten önce keşfedildi. Aynı tarihlerde yakınlardaki M36 ve M37 kümelerini de keşfetti. Guillaume Le Gentil ise, M49 ve M38 kümelerini bağımsız olarak 1749’da ayrıca buldu.

Charles Messier, M38’i 25 Eylül 1764 tarihli kataloğuna dahil etti. Kataloğun ilk baskısına da şöyle yazdı:

“25 – 26 Eylül 1764 gecesi, Auriga’da, o takımyıldızın yıldız Sigma yıldızına yakın, önceki iki kümeden biraz uzakta olan küçük yıldız kümelerini keşfettim: bu, kare şeklindedir ve herhangi bir bulutsuluk içermez, eğer iyi bir enstrüman ile incelenirse, uzunluğu 15 yay dakika olabilir. Konumunu belirledim: sağaçık 78d 10 ′ 12 ″, ve dikaçık 36d 11 ′ 51 ″ kuzey idi.”

John Herschel, M38’i Genel Katalog’una, GC 1119 olarak dahil etti ve onu “parlak; çok geniş; çok zengin; düzensiz şekili; büyük ve küçük yıldızlar içeriyor” şeklinde not etti.

Gözlem Bilgileri

Obje:  Yıldız Kümesi
Tipi:  Açık
Takım Yıldızı: Arabacı
En İyi Gözlem Ayı: Aralık, Ocak, Şubat
Neyle Gözlenir?: Dürbün
Sağ Açıklık:  05s 28d 42s
Dik Açıklık +35°51’18”
Uzaklığı: 4.200 ışık yılı (1.300 parsek)
Yaşı:  220 milyon yıl
Yıldız Sayısı:  200,000
Görünür parlaklığı:  +7.4
Görünür boyutu:  21′
Çapı:  25 ışık yılı