M28 Küresel Yıldız Kümesi

M28, Yay takımyıldızında dünya’dan 17.900 yıl uzakta bulunan küresel bir kümedir. 1764 yılında Charles Messier tarafından keşfedilmiştir. 7.7 kadir görünür parlaklıktaki küme, dürbünle hafif bir ışık yaması gibi görünmektedir. Büyük teleskoplar yıldızlarını daha etkili bir şekilde çözebilir. Ağustos ayı M28’i görmek için en iyi zamandır.

Küme, milisaniyelik bir pulsar içerdiğinden türünün ilki olması bakımından çok dikkat çekicidir: PSR B1821–24 adlı bu yoğun nötron yıldızı hızlı bir şekilde döner (yaklaşık her üç milisaniyede bir) ve bir deniz fenerinden gelen bir ışık huzmesi gibi, yıldız döndükçe kutuplarından dünyaya radyasyon yayar. Bu, Dünya’daki gözlemcilere titreşim olarak görünür. PSR B1821–24, 1986’da, İngiltere’de Lovell Teleskopu adlı bir radyo teleskopu kullanılarak keşfedildi.

M28, Yay burcundaki çaydanlık asterizmini oluşturan parlak yıldızlardan biri olan Kaus Borealis’in kuzeybatısında bir dereceden daha az bir mesafede olduğu için gökyüzünde bulmak oldukça kolaydır. Bununla birlikte, özellikle parlak olmadığı için çıplak gözle görünmez ve yalnızca dürbünlerde hafif bir ışık yaması olarak belirir.

M28'in yay takımyıldızına göre konumunu gösteren çizim
M28’in gökyüzündeki yeri

Küçük teleskoplar, görünür çapta 11,2 ark dakikalık bir alanı kaplayan berrak bir cisim gösterirken, orta ve daha büyük teleskoplar kümenin parlak çekirdeğini ortaya çıkaracak ve içerdiği yıldızları gösterecektir.

Tek tek yıldızlar ancak 4 inç ve daha büyük cihazlarda görülebilir.

M28, komşu M22’den oldukça küçüktür. IV. Sınıf küresel bir kümedir. Bu onun orta derecede zengin yıldız konsantrasyonlarına sahip olduğu, çekirdek bölgesindeki yıldız yoğunluğunun görünür olduğu fakat hafifçe dağıldığı anlamına gelir.

551.000 güneş kütlesine sahiptir ve 60 ışık yılı çapındadır. En az 50.000 yıldız içerir. Karşılaştırmak gerekirse M28 ile aynı boyutta bir alanda olan Güneş’in 30 ışık yıllık çevresi içerisinde yalnızca 400 kadar yıldız vardır.

M28
M28

Kümenin yoğun, konsantre çekirdeği 2 ark dakikalık görünür alanı kaplarken, etrafındaki hale yaklaşık 4 ark dakikayı kaplar. Tahmini yaşı 12 milyar yıldır.

M28’deki en parlak yıldızlar, 15 kadir parlaklığa sahiptir. Küme, galaktik mesafeleri ölçmek için kullanılan periyodik değişkenlerden olan 18 RR Lyrae değişken yıldızı içerir. Bu yıldızlar genellikle küresel kümelerde bulunur.

M28, 1 ila 10 milisaniye arasında bir periyodu ile dönerek elektromanyetik radyasyon ışını yayan, titreşimli, yüksek mıknatıslı bir milisaniyelik nötron yıldızı pulsar içerdiği keşfedilen ilk küresel kümedir.

Gözlem Bilgileri

Obje:  Yıldız Kümesi
Tipi:  Küresel
Takım Yıldızı: Yay
En İyi Gözlem Ayı: Ağustos
Neyle Gözlenir?: Teleskop
Sağ Açıklık:  18s 24d 32.89s
Dik Açıklık -24°52’11.4”
Uzaklığı: 17,900 ışık yılı (5.500 parsek)
Yaşı:  12 milyar yıl
Yıldız Sayısı:  50,000
Görünür parlaklığı:  +7.66
Görünür boyutu:  11′.2
Çapı:  30 ışık yılı