M25 Açık Yıldız Kümesi

Yay takımyıldızında bulunan ve gözle yardım almadan görülebilen, sık olmayan bir açık yıldız kümesidir. İçerdiği 600 civarındaki yıldızla dürbün ve teleskop gözlemcileri için harika bir gözlem noktasıdır. Kümede bulunan Sefeid değişken yıldızı U Sagittari’nin parlaklığı her altı günde bir düzenli şekilde değişmektedir.

Küme, Dünya’dan 2.000 ışıkyılı uzaklıktadır ve belirgin şekilde 4.6 kadirlik parlaklığa sahiptir. Dizin Kataloğundaki tanımı IC 4725’dir.

M25, gökyüzünde 32 ark dakikalık bir alanı kaplayan yaklaşık 19 ışık yılı genişliğindedir. Açık koşullar altında, açık, karanlık gökyüzü ve ışık kirliliği olmadan çıplak gözle görülebilen Messier nesnelerinden biridir.

M25’in yeri

M25’in dürbünle konumlandırılması oldukça kolaydır. 6.5 derece kuzeyde ve Yay burcundaki çaydanlık asterizminin zirvesini taşıyan yıldız olan Lambda Yayının (Kaus Borealis) biraz doğusunda yer alır.

Küme, yakındaki M23’ten daha parlak ve daha büyük görünür ve çok daha büyük olan Yay Yıldız Bulutu M24’ün sadece 3.5 derece batısında bulunur.

En iyi küçük teleskoplarda görülür. En parlak yıldızlar 10 × 50 dürbünle çözülür, ancak küme yalnızca loş bir ışık lekesi olarak belirir. Küçük teleskoplar, çoğu beyaz renkli olan 30 yıldızlık büyük bir grubun ortaya çıkarırken, daha büyük aletler (8 inç ve üstü) farklı renkte yaklaşık 60 yıldızını gösterecektir.

M25’i gözlemlemek için yılın en iyi zamanı, yayın güney ufku üzerinde akşamları bulunabileceği yaz mevsimidir.

Uzayda dağınık haldeki bir grup yıldızın görüntüsü
M25 @Slooh

M25, 601 bilinen üye içerir. 1956’da, J.B. Irwin M25’te değişken bir yıldız keşfetti. Delta Cephei tipi değişken U Sagittarii 6.74 günlük bir parlaklık süresine sahiptir ve parlaklığı 6.3 ila 7.1 kadir arasında değişmektedir.

Tahmini 90 milyon yaşında olan M25, genç bir yıldız kümesi sayılmaz.

Küme, 1745’te İsviçreli gökbilimci Jean-Philippe Loys de Chéseaux tarafından keşfedildi. Charles Messier ise kümeyi 20 Haziran 1764’teki kataloğuna dahil etti. M25’i şöyle tanımladı:

Flamsteed’e göre, önceki iki kümenin mahallesinde [M23 ve M24], Yay takımyıldızı yayının başı ve sonu arasındadır: Kümeye bilinen en yakın yıldız Flamsteed’e göre 6. parlaklıktaki 21 Sagittarii yıldızdır. Bu kümenin yıldızları, 3.5-ayaklık [FL] sıradan bir teleskopla zorlukla görülür; hiç bulutsuluk görülemez. Pozisyonu Mu Yay’a göre belirlenmiştir. (çap 10′)

İlk Messier kataloğuna girişi ise şöyle:

”Aynı gece [20 – 21 Haziran 1764], bir önceki iki küme civarında, Yay takımyıldızının yayının başı ile Yay burcu uçları arasında ve diğer ikisiyle neredeyse aynı paralelde bir başka yıldız kümesinin konumunu belirledim. Bilinen en yakın yıldız, Flamsteed kataloğundaki 21 Sagittarii olan altı parlaklığındaki yıldızdı.”

M25’in bir NGC numarası yoktur, çünkü bilinmeyen bir nedenden dolayı John Herschel, Genel Kataloğunda yer almadı. Danimarkalı-İrlandalı astronom ve astronomi tarihçisi John Louis Emil Dreyer, Amerikalı astronom Solon Irving Bailey’den gelen verileri kullanarak 1908’de ikinci İndeks Kataloğuna M25’i ekledi.

Gözlem Bilgileri

Obje:  Yıldız Kümesi
Tipi:  Açık
Takım Yıldızı: Yay
En İyi Gözlem Ayı: Temmuz
Neyle Gözlenir?: Göz/Dürbün
Sağ Açıklık:  18s 31.6d
Dik Açıklık 19°15’
Uzaklığı: 2.000 ışık yılı (613 parsek)
Yaşı:  90 milyon yıl
Yıldız Sayısı:  601
Görünür parlaklığı:  +4.6
Görünür boyutu:  32′
Çapı:  10 ışık yılı