M24 Yay Yıldız Bulutu

Yay Yıldız Bulutu, Sagittarius Star Cloud veya Delle Caustiche olarak da bilinen Messier 24 (M24), Yay takımyıldızında bulunan büyük bir Samanyolu yıldız bulutudur. Dünya’dan yaklaşık 10.000 ışık yılı uzaklıkta ve 4.6 kadir gibi belirgin bir parlaklığa sahiptir. Bulutsular ve Yıldız Kümeleri Dizin Kataloğunda IC 4715 ismini almıştır.

M24, yaklaşık 600 ışık yılı genişliğindedir ve galaksimizin bir sonraki iç sarmal kolu olan Yay (Sagittarius) kolundadır. 90 ark dakika görünür çapta bir alanı kaplar ve Dünya’ya 10,000 ila 16,000 ışık yılı uzaklıkta, yıldızlar ve kümeler de dahil olmak üzere farklı nesneler içerir. Bu yıldız bulutu, gece, dolunaydan yaklaşık dokuz kat daha büyük görünür.

M24, dürbünlede tek tek yıldızların görünebildiği çok yoğun bir konsantrasyona sahiptir. Tek bir görüş alanında yaklaşık 1000 yıldız görülebilir. Yıldız bulutu, en iyi şekilde düşük büyütme kapasitesinde en az 2 derecelik görüş alanına sahip dürbün ve teleskoplarda görülür.

Çaydanlık asterizminin üstündeki parlak mavi dev yıldız Mu Sagittarii’nin, 4 derece kuzeyinde veya çaydanlığın tepesini belirleyen yıldız olan Kaus Borealis’in 7 derece kuzeyi ve biraz batısında bulunabilir. Bu yıldız bulutu, çizgiyi Kaus Australis’ten Kaus Media’ya kuzeye doğru genişleterek de bulunabilir.

Küçük teleskoplar bile çok sayıda yıldızı farklı şekillerde görüntüleyecektir. Bulutun en aydınlık bölgesinde yer alan açık küme NGC 6603, 4 inç veya daha büyük cihazlarda görülebilir. M24’ü gözlemlemek için yılın en iyi zamanı yaz aylarıdır.

Bulutlarla karışık yıldız görüntüsü, aralarda kara lekeler bulunuyor, bunlar karanlık bulutsuları gösteriyor.
M24 Yay Yıldız Bulutu

Yay Yıldız Bulutu, Samanyolu’nun görünür olduğu zaman görülebilir. İyi şartlarda, dürbünsüz de boyutu ve parlaklığı sayesinde bulunabilir. M24, çoğunlukla tek, iyi bilinen Messier nesnelerinden (yıldız kümeleri, bulutsu ve gökadalar) farklı olarak bir derin gökyüzü nesnesi değildir. Samanyolu düzlemi boyunca bulunan milyonlarca yıldızdan oluşan, galaksinin toz şeritlerindeki boşluklardan görülebilen bir yıldız kümesidir. Gizemli toz ve gaz bulutları olmasaydı, Samanyolu’nun tamamı da M24 kadar parlak görülürdü.

M24, derin gökyüzünde olmayan üç Messier nesnesinden biridir. Diğer ikisi ise, M40 olarak kataloglanan Ursa Major’daki çift yıldız Winnecke 4 (WNC 4) ve Kova takımyıldızında bulunan ve birbirleriyle fiziksel olarak ilişkili olmayan dört yıldızdan oluşan asterizm M73’tür.

M24’e, onu daha güneyde uzanan ve yıldızlararası tozlar tarafından gizlenmeyen galaktik çıkıntıdaki yıldızlardan oluşan Büyük Yay Yıldız Bulutu’ndan ayırmak için Küçük Yay Yıldız Bulutu da denir.

Gökyüzündeki takımyıldızların konumları ve çaydanlık görünümlü Yay takımyıldızına göre üstündeki M24'ün yeri
M24’ün gökyüzündeki yeri. Kuzeydeki M17 ve M18’in güneyinde yer alır.

M24, yıldız bulutunun en aydınlık bölgesinde, yaklaşık 30 yıldızdan oluşan soluk bir açık küme olan NGC 6603’ü içerir. Küme, İngiliz gökbilimci John Herschel tarafından 1825 ve 1833 arasında keşfedildi. 11,4 kadir bir görsel parlaklığa sahip ve 9,400 ışık yılı uzaklıktadır.

NGC 6603, yaklaşık 14 ışık yılı doğrusal bir çapa karşılık gelen, görünür çapta 5 arc dakikalık bir alanı kapsamaktadır. Kümedeki en sıcak yıldızlar, NGC 6603’e tahminen yaklaşık 100 milyon yıllık bir yaş veren B9 yıldız sınıflamasına sahiptir. Kümenin en parlak yıldızları 14 kadir parlaklığındadır. NGC 6603 tanımı, bazen Yay Yıldız Bulutu’nun tamamı için yanlış kullanılır.

Yay Yıldız Bulutu’ndaki en parlak yıldız, A0Ia spektral sınıflandırmasına sahip beyaz bir süpergiant olan ve 6.05 kadir belirgin bir parlaklığı olan HD 167356’dır. Yıldız, bir Alfa-2 Canum Venaticorum değişkeni olarak sınıflandırılmıştır. M24, 6.5 ila 7.0 kadir arasında görsel parlaklığa sahip üç yıldız daha içeriyor.

M24 @Slooh çekimim

Sağladığı parlak arka plan nedeniyle gözlenmesi kolay olan birkaç karanlık bulutsu içerir. Bunların en göze çarpanı, M24’ün kuzeybatı kesiminde bir derecelik çeyrek boyunca uzanan oval şekilli bir karanlık bulutsu olan Barnard 92’dir. Barnard 92, şimdi bildiğimiz kara delikler için kullanılmaya başlamadan önce Kara Delik takma adını aldı. Karanlık bulutsu, 1913 yılında Amerikalı gökbilimci Edward Emerson Barnard tarafından keşfedildi. Barnard tarafından keşfedilen türünün ilk objelerinden biriydi.

Bir başka karanlık bulutsusu olan Barnard 93, kuzeydoğudaki derecenin sadece üçte birini kaplayan bir alanda bulabilir. M24 ayrıca karanlık bulutsu Barnard 304 ve Barnard 307’yi de içerir.

M24 aynı zamanda NGC 6603’ten oldukça zayıf olan iki ek kümeye ev sahipliği yapar. Bu kümeler iki büyük karanlık bulutsu civarında bulunmaktadır. Collinder 469, Barnard 92’nin sağ alt ucuna yakın bir yerde bulunurken, aynı zamanda Biur 5 olarak kataloglanan Markarian 38, Barnard 93’ün güneyinde yer alır.

Charles Messier, 20 Haziran 1764’teki kataloğuna Yay Yıldız Bulutu’nu ekledi ve “farklı büyüklüklerde birçok yıldızın olduğu büyük bir bulutsu” olarak nitelendirdi.

Gözlem Bilgileri

Obje:  Yıldız Bulutu
Takım Yıldızı: Yay
En İyi Gözlem Ayı: Temmuz
Neyle Gözlenir?: Dürbün
Sağ Açıklık:  18s 17d
Dik Açıklık -18°29’
Uzaklığı: 10000 ışık yılı (3,070 parsek)
Yaşı:  200 milyon yıl
Görünür parlaklığı:  +4.6
Görünür boyutu:  90′
Çapı:  300 ışık yılı