M1 Yengeç (Crab) Bulutsusu Süpernova Kalıntısı

1054 yılında Çinli astronomlar ‘konuk yıldız’ adını verdikleri bir olaya şahit olurlar. Bu yaklaşık bir ay boyunca gündüz dahi görülebilen bir yıldızdır. Öyle ki parlaklığı en parlak gökyüzü objesi olan Venüs’ün 4 katı kadardır. Gözle görülebilmesi 2 yıl sürer. Gerçekte ise gördükleri şey boyu 6 ışık yılı genişliğinde olan ve Yengeç Bulutsusu adı verilen bir süpernova patlamasıdır. Bugün görünen şey bir süpernova kalıntısı ve pulsar rüzgarlı nebuladır. Dağılmakta olan gazlarla dolu materyallerin hızı saniyede 1.800 kmdir..

Hubble uzay teleskobundan M1

Parlaklığı 8.4 kadir olup dünyadan 6.500 ışık yılı uzaklıkta Boğa (Taurus) takım yıldızında bulunuyor ve güneş’in 75.000 katı toplam parlaklığa sahiptir. Küçük bir teleskopla dahi en iyi Ocak ayında görülür.

Messier 1, çapı yaklaşık 11 ışık yılıdır (3.4 parsek) ve saniyede yaklaşık 1.500 kilometre hızla genişlemeye devam eder. Süpernova kalıntısı, saniyede 30.2 kez dönen ve 20 km çapla hızla dönen bir nötron yıldızı olan Yengeç Pulsar’ı içerir. PSR 0531 + 21 olarak da kataloglanan pulsar, gözlemlenen en genç olanıdır. Optik, radyo, ultraviyole, röntgen ve gama ışını dalga boylarında radyasyon yayar.

Messier objeleri içindeki tek süpernova kalıntısı olan nebula, Orion takım yıldızının hemen üstündeki Boğa takım yıldızında yer almaktadır ve gece gökyüzünde kendi türünün en ünlü nesnesidir. Bugün artık sönük görüntüsüyle amatör astronomlar için bir hayal kırıklığı olmaktadır.

M1, Boğa takım yıldızının güney boynuzuna yakındır. Parlak yıldız Zeta Tauri’nin 1 derece kuzeybatısında bulunur. Yıldız, ilk olarak Boğa burcundaki en parlak yıldız olan Aldebaran’ı bularak ve daha sonra Aldebaran’ın parçası olduğu V şeklindeki çizgiyi Zeta Tauri’ye yerleştirerek kolayca bulunabilir. Aldebaran ise, Orion’s Belt’ün üç yıldızının oluşturduğu çizgiyi takip ederek bulunabilir. Bu hayali çizgide görünen ilk parlak yıldızdır.

Gözlem Bilgileri

Obje: Bulutsu
Tipi:  Süpernova kalıntısı
Takım Yıldızı: Boğa – Taurus
En İyi Gözlem Ayı: Ocak
Neyle Gözlenir?: Dürbün
Sağ Açıklık:  05s 34d 31.94s
Dik Açıklık +22°00’52.2” 
Uzaklığı: 6.500 ışık yılı (2 kiloparsek)
Görünür parlaklığı:  +8.4 kadir
Görünür boyutu:  -3.1
Çapı:  5.5 ışık yılı (1.7 parsek)